Κακά τα ψέματα. Η πανδημία έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις σε κάθε έκφανση της ζωής μας και από ό,τι φαίνεται θα είναι μακροπρόθεσμες. Οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν επηρεαστεί και αυτές σε μεγάλο βαθμό από την απόσταση μεταξύ των ανθρώπων, καθώς ο εγκλεισμός δεν αφήνει περιθώριο για κοινωνικές συναναστροφές. Τουλάχιστον όχι όπως τις έχουμε συνηθίσει.  

Το τέλος της χειραψίας δοκιμάζει τη φιλία

Δεν μπορούμε πια να δούμε από κοντά, πόσο μάλλον να αγγίξουμε, τους φίλους μας. Αλλά και οι νέες γνωριμίες είναι αμήχανες. Πάμε να δώσουμε εγκάρδια τα χέρια μας και – αφού θυμηθούμε σε τι εποχή ζούμε – μένουμε μετέωροι, κάνοντας κάτι σπασμωδικές κινήσεις που θυμίζουν «πέτρα, μολύβι, ψαλίδι, χαρτί».

Τελικά, ακουμπάμε τους αγκώνες μας κάπως ατσούμπαλα, αναζητώντας λίγη ανθρώπινη επαφή. Και ύστερα νιώθουμε κάπως περίεργα, γιατί η απόσταση ανάμεσά μας γίνεται σχεδόν απτή.Είναι πραγματικά συγκλονιστικό το πόσα μπορούμε να καταλάβουμε ο ένας για τον άλλον μέσα από μια απλή χειραψία.

Η οποία δεν είναι καθόλου απλή στ’ αλήθεια. Σύμφωνα με την Κριστίν Λεγκάρ, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν, η χειραψία αποτελεί μια «κυριολεκτική χειρονομία ανθρώπινης σύνδεσης».

Από μια χειραψία και μόνο μπορούμε να καταλάβουμε αν κάποιος είναι πρόσχαρος και ανοιχτός χαρακτήρας, αν έχει αυτοπεποίθηση ή αν αδιαφορεί εντελώς για τη γνωριμία μαζί μας. Βέβαια, αυτή η χειρονομία είναι τόσο εδραιωμένη που μάλλον δεν πρόκειται να εκλείψει σύντομα.

Το θέμα που μας καίει είναι το τι έχει κάνει τελικά η πανδημία στη φιλία.

Οι φιλίες δοκιμάζονται στην εποχή της πανδημίας

Και ξαφνικά, εκεί που μιλάτε για το πόσο hot είναι ο Henry Cavill ως Witcher και πόσο ανυπομονείτε για τη δεύτερη σεζόν, η φίλη ή ο φίλος σου σταματάει να απαντάει στα μηνύματα. Και κάπου εκεί αρχίζει να σε πιάνει κρύος ιδρώτας. Γιατί δεν απαντάει; Μήπως γλίστρησε στο μπάνιο; Έπιασε φωτιά το διαμέρισμα; Ακόμη χειρότερα… Μήπως έκανες εσύ κάτι;

Παρόμοιες ανησυχίες έχουν αρκετοί άνθρωποι πλέον, καθώς η απομόνωση στο σπίτι δεν μας βοηθάει να εκτονώνουμε την ενέργειά μας και να μην κλεινόμαστε στο κεφάλι μας. Δεν έχουμε διαφορετικά ερεθίσματα και αυτό οδηγεί στο να κάνουμε replay στο μυαλό μας τις πιο πρόσφατες, διαδικτυακές, ως επί το πλείστον, κοινωνικές μας διαδράσεις. Έτσι, αγχωνόμαστε και μπορεί να νιώθουμε ότι οι φίλοι μας μας αποφεύγουν εσκεμμένα.

Σύμφωνα με την Kat Vellos (Connection Coach) υπάρχουν τέσσερα στοιχεία που οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψιν, αν θέλουμε μια φιλία να πετύχει. Αυτά είναι η σωματική εγγύτητα, η συχνή διάδραση, μια παρόμοια στάση απέναντι στη ζωή και η δέσμευση ότι θα είμαστε εκεί ο ένας για τον άλλον.

Όταν, λοιπόν, δεν μπορούμε να συναντηθούμε πια με τους φίλους μας και δεν κάνουμε μαζί τις δραστηριότητες που μας αρέσουν, είναι απολύτως λογικό να αισθανόμαστε ότι έχουμε απομακρυνθεί από εκείνους.

Επίσης, δεν μπορούμε να είμαστε κολλημένοι σε μια οθόνη υπολογιστή συνέχεια. Ακόμη και οι διαδικτυακές συνομιλίες έχουν γίνει πολύ κουραστικές για κάποιους.

Παρ’ όλα αυτά, η φιλία είναι και κάπως αβέβαιη. Όπως υποστηρίζει η Marisa Franco, ψυχολόγος που ειδικεύεται στη συγκεκριμένη μορφή σχέσεων, μια φιλία δεν είναι ακριβώς όπως μια ερωτική ή μια οικογενειακή σχέση. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν πολύ συγκεκριμένες δεσμεύσεις και προσδοκίες.

Τουτέστιν, αν κάποιος θέλει να σταματήσει να είναι φίλος σου, μπορεί απλά να εξαφανιστεί, χωρίς να σου κάνει ολόκληρη σκηνή χωρισμού.   

Κοντινοί φίλοι και απλοί γνωστοί

Φυσικά κάθε φιλία δεν είναι ίδια. Σύμφωνα με τον Wolfgang Krüger, ο οποίος είναι ψυχοθεραπευτής, υπάρχει ένας διαχωρισμός ανάμεσα σε κοντινή και χαλαρή φιλία.

Για παράδειγμα, άτομα με τα οποία παίζεις μαζί ποδόσφαιρο ή παρακολουθείς έναν αγώνα, με τα οποία είσαι στην ίδια χορωδία ή στο ίδιο μάθημα μπαλέτου, με τα οποία είστε συνεργάτες και με τα οποία μπορεί να βρεθείς περιστασιακά για έναν καφέ, θεωρούνται πιο χαλαρές επαφές στη ζωή σου. Και αυτές είναι που κινδυνεύουν περισσότερο να χαθούν όσο διαρκεί η πανδημία.

Όσο για τους κοντινούς μας φίλους πρέπει να θυμόμαστε ότι αλλάζουν και εκείνοι, αλλά και εμείς όσο περνούν τα χρόνια. Μπορεί, λοιπόν, να αρχίζουμε να απομακρυνόμαστε από εκείνους με έναν «φυσικό» τρόπο, τώρα που υπάρχει και μια απόσταση ανάμεσά μας. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα την αρχή του τέλους για τη φιλία μας.

Πάντως, καλό είναι να μην κάνουμε υποθέσεις για το τι σκέφτονται εκείνοι. Και αν έχουμε αμφιβολίες, μπορούμε πάντα να κάνουμε μια συζήτηση μαζί τους.

Πώς να κρατήσεις ζωντανές τις φιλίες σου

1. Συζήτησε με τους φίλους σου

Υπάρχει μια μαγική συσκευή που μας επιτρέπει να επικοινωνούμε ακόμη και είμαστε μακριά. Λέγεται τηλέφωνο. Αν έχεις, λοιπόν, πολύ καιρό να μιλήσεις με τους φίλους σου, δεν χρειάζεται να περιμένεις τον Μωάμεθ να πάει στο βουνό. Κάνε ένα τηλέφωνο και άκου προσεκτικά όσα έχουν να σου πουν, χωρίς να βιάζεσαι να τους βομβαρδίσεις με τα δικά σου νέα. Πόσα νέα να έχει κανείς όταν καθημερινά είναι σε τέσσερις τοίχους, εξάλλου;

2. Μην κρατάς άμυνες

Μίλα στους φίλους σου όσο ειλικρινά και ανοιχτά θα τους μιλούσες και από κοντά. Μοιραστείτε τις ανησυχίες σας και προσπαθήστε να βοηθήσετε ο ένας τον άλλον για να αισθανθείτε καλύτερα. Το να μοιραστείτε τα συναισθήματά σας μόνο καλό μπορεί να κάνει στη φιλία σας.

3. Στείλε ένα άκυρο meme

Έτσι, χωρίς λόγο. Σε άκυρη ώρα (καλό θα ήταν να αποφύγεις τα χαράματα). Απλά επειδή μπορείς. Δεν θα σου πάρει πάνω από δύο δευτερόλεπτα και θα σου δώσει μια καλή ευκαιρία να ανοίξεις συζήτηση με τους φίλους σου.

4. Πρότεινε ένα βιβλίο ή μια σειρά

Αυτός θα είναι και ένας καλός τρόπος να αισθανθείτε ότι κάνετε κάτι παρέα και πάλι. Θα έχετε ένα κοινό θέμα που θα μπορέσει να γίνει ο πυρήνας των μελλοντικών σας συζητήσεων ή η αρχή τους.

Το σημαντικό είναι να προσπαθούμε να μειώνουμε τα επίπεδα της απομόνωσης που βιώνουμε. Ευτυχώς, υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να το καταφέρουμε. Τέλος, οι φίλοι μας μάλλον αισθάνονται το ίδιο με εμάς. Είναι εξίσου απομονωμένοι και μπορεί και εκείνοι να αγχώνονται για το τι σκεφτόμαστε εμείς. Η σωστή επικοινωνία μεταξύ μας, είναι λοιπόν το κλειδί για να ενδυναμώσουμε αυτές τις σχέσεις.

Μην ξεχνάς ότι η φιλία είναι ένας κήπος που έχει ανάγκη και αυτή την δική της φροντίδα.

Το τελευταίο πράγμα, λοιπόν, που θα σκεφτόταν κανείς αυτήν την περίοδο είναι το περιβάλλον. Εντούτοις, ίσως τώρα να είναι η καταλληλότερη στιγμή για να δώσουμε περισσότερη βάση στη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς έχει γίνει πια εμφανής ο βαθμός στον οποίο οι άνθρωποι επηρεάζουν το περιβάλλον τους.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι επιπτώσεις της πανδημίας στον πλανήτη;

Ας ξεκινήσουμε τα θετικά μου όλοι τα έχουμε ιδιαίτερη ανάγκη αυτή την περίοδο.

1. Μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Ας το παραδεχτούμε. Σε όλους μας αρέσει να αναπνέουμε καθαρό αέρα. Φαίνεται πως εξαιτίας των lockdowns, της μείωσης της βιομηχανικής δραστηριότητας και της ελάττωσης της κυκλοφορίας στους δρόμους λόγω του covid-19, το διοξείδιο του αζώτου της ατμόσφαιρας έχει μειωθεί. Αν και αυτή η θετική επίδραση στο περιβάλλον δεν προβλέπεται να είναι μακροχρόνια, αποτελεί μια καλή ένδειξη για το πόσο άμεσα επηρεάζει τον πλανήτη η ανθρώπινη δραστηριότητα.

2. Μείωση της ρύπανσης του νερού

Τον Μάρτιο του 2020 τα συνήθως θολωμένα νερά στα κανάλια της Βενετίας, με τους περιορισμούς που έφερε και στον τουρισμό ο covid-19, είχαν καθαρίσει τόσο που ήταν ορατά μέχρι και τα ψάρια στα βάθη τους, καθώς δεν συνωστίζονταν βάρκες στην επιφάνειά τους. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, πως η ποιότητα του νερού βελτιώθηκε (τουλάχιστον στην συγκεκριμένη περίπτωση).

Όμως, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις πως η διακοπή των τουριστικών, των βιομηχανικών και άλλων δραστηριοτήτων, αλλά και του θαλάσσιου εμπορίου οδήγησαν σε μείωση της ρύπανσης των υδάτων σε αρκετές χώρες.

3. Μείωση της ηχορύπανσης

Ίσως μια από τις πιο αισθητές επιπτώσεις της πανδημίας στην καθημερινότητά μας. Και σίγουρα δεν μας λείπουν πολύ τα ακατάπαυστα κορναρίσματα και οι θόρυβοι της πόλης. Παρά το γεγονός ότι μάλλον έχουμε συνηθίσει να εκτιθέμεθα σε πολύ δυνατούς ήχους, η φασαρία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχολογία μας. Όσο κρατά η ανάπαυλα που μας έφερε ο covid-19 από τον θόρυβο, είναι μια καλή ευκαιρία να απολαύσουμε τις σύντομες και ελάχιστες πια βόλτες μας με ηρεμία.

Δεν λείπουν, όμως, και τα αρνητικά από την επέλαση του covid-19.

1. Βιοϊατρικά απόβλυτα

Όπως ήταν αναμενόμενο, τα απορρίμματα που προέρχονται από νοσοκομειακές μονάδες (γάντια, μάσκες, φάρμακα κ.ο.κ) έχουν αυξηθεί σημαντικά σε παγκόσμιο επίπεδο. Και εννοούμε τόνους απορριμμάτων που πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να φέρουν και κορωνοϊό, καθιστώντας την ανάγκη να γίνει σωστή διαχείρισή τους επιτακτικότατη.

2. Εξοπλισμός προστασίας

Το μαντέψατε. Οι μάσκες που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Συγκεκριμένα 3 εκατομμύρια μάσκες το λεπτό, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες. Τι κάνουμε με αυτές αφού τις χρησιμοποιήσουμε; Μάλλον τις πετάμε στον πρώτο κάδο που βρίσκουμε στον δρόμο μας. Όμως αυτό μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον, καθώς οι μάσκες αυτές εκπέμπουν μικροπλαστικά σωματίδια σε μεγάλο αριθμό και με ταχύτατους ρυθμούς.

3. Αύξηση των δημοτικών απορριμμάτων και μείωση της ανακύκλωσης

Σε όλους μας αρέσει ένα καλό un-boxing. Δεν φαίνεται να είναι, όμως, ό,τι καλύτερο για τον πλανήτη. Με την αύξηση των on-line παραγγελιών, τα απορρίμματα από τα πακέτα που φτάνουν στα σπίτια έχουν αυξηθεί σημαντικά.

Σε συνδυασμό με την αυξημένη ρύπανση από τα πλαστικά και τα οικονομικά προβλήματα που δυσκολεύουν τόσο τις εταιρείες όσο και τις κυβερνήσεις στο να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για βιώσιμες πρακτικές, η διαχείριση αυτής της κατάστασης θα είναι μελλοντικά μια πρόκληση.

Φαίνεται πως μια αρκετά δύσκολη εποχή για τους ανθρώπους έδωσε στον πλανήτη μια ευκαιρία να «αναπνεύσει», έστω και λίγο. Οι αρνητικές πλευρές δεν λείπουν, φυσικά. Ίσως, όμως, αυτή η ιδιάζουσα κατάσταση να αποτελέσει την αρχή για μια διαφορετική αντιμετώπιση, όχι μόνο των κοινωνικών σχέσεων, αλλά και των περιβαλλοντολογικών ζητημάτων. Fingers crossed!

Πηγές:

• https://www.sciencedaily.com/releases/2021/03/210310122431.html
• https://www.eea.europa.eu/highlights/impact-of-covid-19-lockdown
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7498239/
• https://www.theguardian.com/environment/2020/mar/20/nature-is-taking-back-venice-wildlife-returns-to-tourist-free-city
• https://abcnews.go.com/International/venice-canals-clear-fish-coronavirus-halts-tourism-city/story?id=69662690

Στην πορεία του, όπως σε όλες τις καταστάσεις οι άνθρωποι αντιδρούν διαφορετικά σε ό,τι συμβαίνει. Κάποιοι προσαρμόζονται και “συμφωνούν” με τους κανόνες, κάποιοι απλά προσαρμόζονται και δυσανασχετούν, κάποιοι υπεραγχώνονται, κάποιοι επαναστατούν, κάποιοι “αποστασιοποιούνται” και κάποιοι ψάχνουν να βρουν νέες ευκαιρίες.

Το που ανήκει ο καθένας μας εξαρτάται πολύ από τη φιλοσοφία και στάση ζωής μας, την αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο, το πόσο έχουμε καλλιεργήσει την υπομονή μας, εάν έχουμε τον “έλεγχο “ της ζωής μας, την ηλικία μας, τα όνειρά μας, μέχρι και την οικονομική μας κατάσταση.

Σύμφωνα με τη UNICEF του Ην. Βασιλείου, ήδη το 60% των παιδιών ανησυχούν για τον αντίκτυπο που θα έχει η πανδημία στη ζωή τους. Στο Βέλγιο ότι οι νέοι άνθρωποι μεταξύ 18-24 ετών παρουσιάζουν έντονο άγχος και κατάθλιψη. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρατηρούν ότι τα παιδιά παρουσιάζουν δυσκολίες στη συγκέντρωση, ανησυχία και νευρικότητα.

Πολύς λόγος γίνεται για την κόπωση που όλοι λιγότερο ή περισσότερο νιώθουμε, για τη διαχείριση της καθημερινότητάς μας, αλλά δεν πολυμιλάμε για το ποια θα είναι η κατάσταση και τι ανάγκες θα προκύψουν μετά το τέλος της πανδημίας.

Το πιθανότερο είναι να χρειαστεί για κάποιες πληθυσμιακές ομάδες ξανά χρόνος προσαρμογής. Οι έρευνες που γίνονται σε όλο τον κόσμο φυσικά δείχνουν την “τάση” και όχι ασφαλή συμπεράσματα.

Σε όλη τη διάρκεια της πανδημίας κυριάρχησαν αλλαγές σε κοινωνικό οικονομικό αλλά και ψυχικό επίπεδο. Όλοι νιώσαμε ή νιώθουμε ανασφάλεια για το αύριο, αλλαγή του τρόπου ζωής και της καθημερινότητας μας χωρίς αυτό να είναι επιλογή μας, αίσθημα “απώλειας”, θυμό, φόβο για τους αγαπημένους μας αλλά και για την ίδια τη ζωή μας, άγχος θανάτου.

Δεν θα ήταν δυνατόν, όλα αυτά να μην αφήσουν το στίγμα τους, ακόμη κι όταν η πανδημία θα είναι παρελθόν. Είναι μια μοναδική εμπειρία όλο αυτό που ζούμε και γνωρίζουμε ότι όλες οι εμπειρίες  μας διαμορφώνουν είτε με θετικό είτε με αρνητικό τρόπο. Τότε τι να περιμένουμε?

Φαίνεται ότι πολλοί άνθρωποι για παράδειγμα θα παραμείνουν με διάφορες φοβίες όπως πχ μικροβιοφοβία, συνήθειες δυσλειτουργικές όπως το να συνεχίσουν να φορούν μάσκα σε ένα εμπορικό κέντρο ή στο λεωφορείο, κατάθλιψη, εξάρτηση από το διαδίκτυο, κατάχρηση ουσιών και φτωχές κοινωνικές σχέσεις.

Ο Στήβεν Τέιλoρ, ο οποίος είναι καθηγητής – κλινικός ψυχολόγος του βρετανικού Πανεπιστημίου της Κολούμπια και πρωτοστατεί στην Ψυχολογία των πανδημιών, κυκλοφόρησε ένα σχετικό βιβλίο λίγο πριν τον covid-19. Αποδείχθηκε μάλλον προφητικό, γιατί όλες οι ανθρώπινες συμπεριφορές που έχουν ήδη καταγραφεί  από τις παλιότερες πανδημίες, όπως η ισπανική γρίπη, είναι πανομοιότυπες και στην τωρινή πανδημία.

Όπως και τότε η διάδοση φημών, οι θεωρίες συνωμοσίας, τα κινήματα κατά της μάσκας και των εμβολίων, η άνοδος ρατσιστικών συμπεριφορών, η κερδοσκοπία, είναι τα θέματα που απασχόλησαν τους ανθρώπους σε όλες τις πανδημίες. Οι άνθρωποί είμαστε όμως ανθεκτικοί και επιδιώκουμε να θέλουμε να προχωρούμε τη ζωή μας.

Πιθανά πρώτα να χρειαστεί να διαχειριστούμε το άγχος μας, τις φοβίες μας και την απογοήτευσή μας και έπειτα να γίνει το επόμενο βήμα, δηλαδή να πάρουμε το χρόνο μας και να ανασυνταχθούμε. Αυτή η καθοριστική προσπάθεια σίγουρα θα χρειαστεί να πλαισιωθεί από ένα δίκτυο παροχής ψυχολογικής στήριξης από την πολιτεία με τις κατάλληλες δομές.

Συμπολίτες μας που είχαν πριν την πανδημία ψυχολογικά προβλήματα, συνάνθρωποί μας που δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν αποτελεσματικά την απομόνωση, άνθρωποι που έχασαν τους “δικούς” τους ανθρώπους, άνθρωποι που απέκτησαν οικονομικά προβλήματα, θα χρειαστούν σίγουρα βοήθεια στο να “ενταχθούν” ξανά και να βρουν το νέο βηματισμό τους στη νέα πραγματικότητα.

Παράλληλα θα πρέπει να αξιοποιήσουμε ως εργαλεία προς όφελός μας το διαδίκτυο (πχ παροχή ψυχολογικής στήριξης σε ανθρώπους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές), διάφορες πλατφόρμες, εφαρμογές. Επιπλέον, ωφέλιμη θα είναι η φυσική και κοινωνική επανασύνδεση με τους ανθρώπους.

Όλα αυτά βέβαια καλύπτονται από ένα σύννεφο αβεβαιότητας και είναι αξιοσημείωτο ότι οι έρευνες δείχνουν και τα “θετικά” που κερδίζουν οι άνθρωποι μετά το πέρας αυτής της μακροχρόνιας δυσκολίας. Η επανασύνδεση με τη φύση, η ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων, ο αλτρουϊσμός, η αυτογνωσία.

Ας έχουμε θετική στάση και μην ξεχνάμε ότι υγεία χωρίς ψυχική υγεία δεν υπάρχει.

Tι μπορούμε να κάνουμε με το πέρας της πανδημίας?

1. Να πάρουμε χρόνο, ώστε να μπορέσουμε να προσαρμοστούμε στην καινούρια καθημερινότητα.
2. Να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τις προσωπικές μας αλλαγές, αλλά και τους νέους στόχους μας
3. Να απολαύσουμε όσο περισσότερο μπορούμε, την αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους που τόσο μας έλειψε, όπως βόλτες, ταξίδια, φαγητό, συναυλίες, εκδρομές
4. Να αφουγκραστούμε τα νέα δεδομένα της κοινωνίας μας
5. Να επιβραβεύσουμε τους εαυτούς μας, γιατί βγαίνοντας από αυτή τη διαδικασία, σίγουρα στην φαρέτρα μας έχουμε υπομονή, αντοχή, ανθεκτικότητα και ελπίδα
6. Να αξιοποιήσουμε τα παραπάνω χαρακτηριστικά
7. Να μετατρέψουμε τη δύσκολη εμπειρία που ζήσαμε σε έναν “οδηγό” της ζωής που θέλουμε να ζήσουμε

Ο μεγάλος στόχος είναι όσο περισσότεροι άνθρωποι είναι δυνατόν να διατηρήσουν τα θετικά και αν αυτό δεν είναι δυνατόν, να αναζητήσουν άμεσα βοήθεια. Σε διαφορετική περίπτωση, δυστυχώς θα έχουμε τεράστια αύξηση των ψυχικών διαταραχών και ψυχολογικών προβλημάτων. Ένας μεγάλος αριθμός θα παρουσιάσει μετατραυματικό στρες.

Σημαντική θα ήταν και η παροχή ψυχολογικής βοήθειας και στους εργασιακούς χώρους για διαχείριση άγχους, πανικού, θυμού.

Η πανδημία θα φύγει από τη ζωή μας και το ζητούμενο δεν είναι να την ξεχάσουμε, αλλά να μας θυμίζει τα σημαντικά, να μας θυμίζει ότι ανακαλύψαμε κι άλλες πλευρές μας και ότι είμαστε ανεξάντλητοι. Να θυμόμαστε ότι μάθαμε εκ νέου ποια είναι τα όριά μας, ότι είμαστε ευέλικτοι. Να μας θυμίζει ότι πρέπει να απολαμβάνουμε τα “μικρά”! Να μας θυμίζει ότι πάντα μπορούμε να προσπαθούμε να ζούμε καλύτερα!

Ειρήνη Κλησιάρχη
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Parenting and Family Coach

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και εκείνοι που εξαιτίας της πανδημίας κατέληξαν να συζούν, κάτι που μπορεί να δυναμώσει ή να καταστρέψει εντελώς μια σχέση. Όπως καταλαβαίνεις, δεν υπάρχει μέση λύση σε αυτό το ανομολόγητο χάος που μας βρήκε.

Άτιμο στρες, τι κάνεις στα ζευγάρια!

Η πανδημία ήταν το κερασάκι σε αυτήν την τριώροφη τούρτα από άγχος, ανασφάλεια και νεύρα που, όπως και να έχει, αρκετοί άνθρωποι έχουν να αντιμετωπίσουν καθημερινά.

Μπορεί να υπάρχουν ζευγάρια που συζούν και περνούν πολύ χρόνο μαζί, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνουν τα πράγματα που θα ήθελαν ή ότι τα κάνουν παρέα. Ας μην ξεχνάμε ότι για πολλούς η δουλειά τους μεταφέρθηκε στο σπίτι, ενώ το ίδιο συνέβη και με τα σχολεία και τα πανεπιστήμια.

Η ανασφάλεια για τα οικονομικά, η απόσταση από τους φίλους και την οικογένεια και το γεγονός ότι δεν υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε πια εκτός σπιτιού, είναι επίσης εξαιρετικά στρεσογόνοι παράγοντες.

Έτσι, είναι μάλλον αμφιλεγόμενο το αν τέτοιου είδους ζευγάρια καταφέρνουν να αναπτύξουν και να βελτιώσουν τη σχέση τους, όσο χρόνο και αν περνάνε μαζί. Ακόμη, τα διαζύγια αυξήθηκαν σημαντικά. Αυτό δεν είναι και τόσο παράξενο, καθώς υπάρχει η κατάλληλη συνθήκη για να βγουν στην επιφάνεια προβλήματα που μπορεί να προϋπήρχαν.

Ωστόσο, για κάποιους, η καραντίνα υπήρξε μια ευκαιρία για ενδοσκόπηση και αυτοβελτίωση, ακόμη και αν αυτό σήμαινε τον χωρισμό τους. Φυσικά, υπάρχουν και σχέσεις που σίγουρα καλυτέρευσαν και άλλες που κατάφεραν να γεννηθούν από απόσταση και να ανθίσουν.

Τι μπορείτε να κάνετε αν συζείτε

1. Δώστε χώρο

Σοβαρά τώρα. Take a hint. Αν βλέπεις το έτερον ήμισύ σου να έχει μαζευτεί σε μια μπάλα από κουβέρτες σε μια γωνιά του σπιτιού, σαν άλλο κρυπτόζωο των σκοτεινών σπηλαίων, μάλλον θέλει λίγο χρόνο και χώρο για τον εαυτό του.

Δεν χρειάζεται τα ζευγάρια να είναι μαζί 24/7. Ίσως είναι καλό και για τους δυο σας να έχετε το δικό σας σημείο όπου θα μπορείτε να ηρεμείτε, να ασχολείστε με τη δουλειά σας ή να μιλάτε και λίγο με τους φίλους σας. Είναι σημαντικό να προσπαθήσετε να διατηρήσετε τις κοινωνικές σας επαφές εκτός σπιτιού, όπως και να έχει.

2. Κάντε μαζί δραστηριότητες

Εντάξει, δεν είπαμε και να χωρίσετε το σπίτι όπως ο Κατακουζηνός και η Βλαχάκη. Είναι εξίσου σημαντικό να αφιερώνετε χρόνο ο ένας στον άλλον. Να γυμνάζεστε μαζί, να μαγειρεύετε, να παίζετε επιτραπέζια ή ό,τι άλλο σας αρέσει να κάνετε σαν ζευγάρι. By the way, το σεξ είναι αγχολυτικό για τα ζευγάρια. Έτσι το αναφέρω, χωρίς λόγο…

3. Επικοινωνήστε σωστά

Ας το πω αλλιώς. Μην είστε εγωίσταροι. Ακούστε τη σχέση σας και προσπαθείστε να κατανοήσετε την άλλη πλευρά, όπως οφείλει να κάνει και εκείνη. Αν αντιμετωπίσετε τα θέματα με ηρεμία, όλα θα λυθούν.

Τι μπορείτε να κάνετε αν έχετε σχέση από απόσταση

1. Μην αφήνετε τον άλλον στο «διαβάστηκε»

Μου έχει συμβεί και σίγουρα έχει συμβεί και σε εσένα. Και είναι κάτι που σε κάνει να θέλεις να αυτοκαταστραφείς ή να πιάσεις τον άλλον από το πέτο και να τον ταρακουνήσεις.

Το να σε αφήνουν στο «διαβάστηκε» είναι ίσως πιο εκνευριστικό και από το τάκα-τούκα του επαγγελματία τενίστα στην παραλία (καλοκαιράκι, αγάπη μου, έλα πάρε με από εδώ). Είτε προσπαθείς να βρεις ένα ταίρι είτε έχεις μακροχρόνια σχέση, αυτά καλό είναι να μην γίνονται.

Εν μέσω καραντίνας, που όλη η επικοινωνία γίνεται κυρίως μέσα από το διαδίκτυο, τέτοιες καταστάσεις μάλλον έχουν την τιμητική τους. Είμαστε ήδη αρκετά απομονωμένοι. Ας προσπαθούμε τουλάχιστον να συνομιλούμε πιο συχνά, ωφέλιμο για όλα τα ζευγάρια.

2. Στείλτε ένα δώρο

Δεν χρειάζεται να είναι κάτι ακριβό. Αν ξαφνικά ένας ντελιβεράς μου έφερνε το αγαπημένο μου μιλκσέικ, θα είχα ένα χαμόγελο μέχρι τα αφτιά για τουλάχιστον δύο μέρες. Αν οργανώσετε μια τέτοια έκπληξη, θα δείξετε, επίσης, ότι γνωρίζετε τις προτιμήσεις της σχέσης σας (+100 cool points).

3. Ραντεβού για φαγητό

Οι προϋποθέσεις είναι οι ίδιες. Φαγητό, κρασί, κεράκια και ανάμεσά σας ένα λάπτοπ. Εντάξει, δεν είναι ό,τι πιο ρομαντικό σας έχει συμβεί, αλλά σίγουρα είναι μια ευκαιρία να μιλήσετε και, αν βρίσκεστε ακόμη στα μέλια, να μάθετε ακόμη καλύτερα ο ένας τον άλλον.

4. Κάντε σχέδια για το μέλλον

Πού θα πάτε για ποτό όταν τελειώσει η καραντίνα, ποια μέρη θέλετε να δείτε μαζί, αλλά και ένα ταξίδι που θα θέλατε να κάνετε είναι τέλεια θέματα προς συζήτηση.

Είναι, επίσης, ένας τρόπος να δείξετε στον άνθρωπό σας πως το μέλλον που φαντάζεστε τον περιλαμβάνει. Κάθε σχέση είναι διαφορετική και σίγουρα δεν υπάρχουν οι ιδανικές λύσεις για όλους.

Είτε αποφασίσεις πως χρειάζεσαι χρόνο για τον εαυτό σου είτε πως θέλεις να βελτιώσεις ή να ξεκινήσεις μια σχέση, ό,τι και να επιλέξεις να θυμάσαι πάντα πως πρέπει πρώτα εσύ να αισθάνεσαι καλά με τις επιλογές σου. Και όχι, μην ζηλεύεις τα ζευγάρια που βλέπεις γύρω σου. Κάθε πόρτα έχει το καρφί της.