Οι αποικίες αυτές δεν είχαν εντοπιστεί – αν και τρεις από αυτές είχαν ταυτοποιηθεί, αλλά δεν είχε επιβεβαιωθεί η ύπαρξή τους – καθώς οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι ζουν και αναπαράγονται σε απομακρυσμένες και συχνά απρόσιτες περιοχές, με θερμοκρασίες που φτάνουν μέχρι και τους – 50 βαθμούς Κελσίου κατά τη χειμερινή περίοδο. Αυτή η συνθήκη δυσκολεύει τους επιστήμονες να τους μελετήσουν. 

Γι’ αυτό η συγκεκριμένη ανακάλυψη είναι πολύ σημαντική, καθώς σημαίνει ότι υπάρχουν περίπου 20% περισσότερες αποικίες από αυτό που υπολόγιζαν. Βέβαια, οι αποικίες είναι μικρές και ο αριθμός του συνολικού πληθυσμού των πιγκουίνων ανέβηκε μόλις κατά 5 – 10%. Υπολογίζεται, δηλαδή, πως υπάρχουν λίγο περισσότερα από μισό εκατομμύριο πουλιά. 

Οι άνθρωποι πίσω από την ανακάλυψη

Πίσω από αυτήν την ελπιδοφόρα ανακάλυψη βρίσκονται Βρετανοί επιστήμονες οι οποίοι μελέτησαν υψηλής ανάλυσης εικόνες που συνέλεξε ο δορυφόρος Copernicus Sentinel-2, αναζητώντας καφέ σημάδια στους πάγους (από τα κόπρανα που άφηναν οι πιγκουίνοι). Ο δορυφόρος χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση των αλλαγών στο περιβάλλον και συλλέγει εικόνες από την Ανταρκτική από το 2016, ενώ οι μισές από τις αποικίες έχουν εντοπιστεί χάρη στις εικόνες από το διάστημα. 

Οι επιστήμονες δημοσίευσαν τα αποτελέσματα της έρευνάς τους στο περιοδικό «Remote Sensing in Ecology and Conservation» το οποίο αφορά θέματα δορυφορικής παρατήρησης του περιβάλλοντος. 

Πιγκουίνοι και η κλιματική αλλαγή που τους απειλεί 

Μια εξαιρετικά σπουδαία και εντυπωσιακή ανακάλυψη, λοιπόν, μας οδήγησε στο να γνωρίσουμε καινούργιες πτυχές για τη συγκεκριμένη «φυλή» πιγκουίνων, όπως το γεγονός ότι η απόσταση μεταξύ των νέων αυτών διάσπαρτων αποικιών εκτείνεται στα 100 χιλιόμετρα.

Μάλιστα, η ανακάλυψη αποικιών σε απόσταση μέχρι και 180 χιλιομέτρων μακριά από την ακτή, σε λεπτούς θαλάσσιους πάγους γύρω από παγόβουνα και σε ρηχά νερά, εξέπληξε τους επιστήμονες. Όπως αναφέρουν στην έρευνά τους, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν περιοχές για αναπαραγωγή που δεν έχουν καταγραφεί σε προηγούμενες μελέτες. 

Εντούτοις, οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι αναμένεται ότι θα επηρεαστούν σημαντικά από την κλιματική αλλαγή καθότι που αναπαράγονται στους θαλάσσιους πάγους και όχι στην ξηρά. Όσο η τήξη των πάγων συνεχίζεται, τόσο περισσότερο θα απειλείται το είδος.  

Όπως τόνισε ο Peter Fretwell, γεωγράφος και κύριος συγγραφέας της μελέτης, μιλώντας στο CNN, ο πληθυσμός των αυτοκρατορικών πιγκουίνων αναμένεται να μειωθεί κατά 80% μέχρι το τέλος του αιώνα. Προειδοποιεί πως αν λιώσουν οι πάγοι, δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσαμε να κάνουμε σε τοπικό επίπεδο, σε κάθε αποικία για να βοηθήθούν οι πιγκουίνοι.

Σύμφωνα με το CNN, το 2020 ήρθε στην επιφάνεια το γεγονός ότι ο αριθμός των πιγκουίνων σε ορισμένα σημεία της Ανταρκτικής είχε ελαττωθεί περισσότερο από 75% στη διάρκεια του περασμένου μισού αιώνα, εξαιτίας κυρίως της κλιματικής αλλαγής.  

Αυτοκρατορικοί Πιγκουίνοι : 5 facts για να τους γνωρίσουμε καλύτερα

Σύμφωνα με το WWF (World Wide Fund for Nature), ισχύουν ενδεικτικά τα παρακάτω: 

1. Τους βρίσκουμε μόνο στην Ανταρκτική. Βέβαια, σε σπάνιες περιπτώσεις, ορισμένοι περιπλανώμενοι πιγκουίνοι έχουν εμφανιστεί στην ακτή της Νέας Ζηλανδίας.
2. Είναι οι μεγαλύτεροι σωματικά από τα υπόλοιπα 18 είδη πιγκουίνων και ανάμεσα στα μεγαλύτερα πουλιά γενικά. Το ύψος τους φτάνει περίπου αυτό ενός εξάχρονου παιδιού.
3. Επωάζουν τα αυγά τους στη διάρκεια του χειμώνα. Το θηλυκό γεννά ένα αυγό τον Μάη ή τον Ιούνιο και το αφήνει στο αρσενικό για να το επωάσει, επί 65-75 ημέρες, όσο εκείνη τρέφεται στη θάλασσα για εννέα μήνες.
4. Επιβιώνουν σε ακραία παγωμένες θερμοκρασίες, αλλά παράλληλα λειτουργούν ομαδικά για να ζεσταθούν. 5.000 ή και περισσότεροι μαζεύονται κοντά κοντά, μια συμπεριφορά εκ διαμέτρου αντίθετη από αυτές των πιο ανταγωνιστικών πιγκουίνων Αντελί.

Καταλήγοντας, είναι και πολύ όμορφοι. Επομένως, θα θέλαμε να παραμείνουν στον πλανήτη για πολλά χρόνια ακόμη. Αν, όμως, δεν αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που εμείς έχουμε προκαλέσει στο περιβάλλον, τα πράγματα δεν προβλέπεται να είναι καλά για εκείνους.

Στο πάρκο της Νάρα ζουν περισσότερα από 1.200 ελάφια, τα οποία κυκλοφορούν ελεύθερα και προστατεύονται από τη νομοθεσία. Αποτελούν ένα σπουδαίο κόσμημα για την Ιαπωνία, ένα ιερό σύμβολο που η χώρα επιδιώκει να προστατεύσει με κάθε τρόπο.

Αλλά μην νομίζετε ότι η αφεντιά τους είναι ευχαριστημένη μόνο με τα δάση ή τα πάρκα. Τα ελάφια κόβουν βόλτες ακόμη και μέσα στην πόλη, σαν κανονικότατοι πολίτες. Κοιτούν τις βιτρίνες και διασχίζουν τους δρόμους, χωρίς βέβαια να περιορίζονται από τις συμβάσεις και τους νόμους των ανθρώπων.

Οι αγγελιοφόροι των θεών

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ένας από τους τέσσερις θεούς του ναού Κάσουγκα, ο Τακεμικαζούσι (γνωστός και ως Κάσιμα-νο-κάμι), εμφανίστηκε πάνω σε ένα λευκό ελάφι για να προστατέψει την πόλη και από τότε τα ελάφια έγιναν οι αγγελιοφόροι των θεών. Μέχρι το 1637, η τιμωρία για το φόνο ελαφιού ήταν η θανατική ποινή, ενώ σήμερα τα ελάφια αντιμετωπίζονται ως εθνικοί θησαυροί.

Τα περισσότερα από 1.200 ελάφια που κυκλοφορούν ελεύθερα στο Πάρκο της Νάρα, στους πρόποδες του όρους Ουακακούσα της πόλης Νάρα, που υπήρξε πρωτεύουσα της Ιαπωνίας από το 710 μέχρι το 784, προσφέρουν ένα μαγικό θέαμα για τους επισκέπτες.

Οι… κοιλιόδουλοι αγγελιοφόροι των θεών

Οκ, καταλαβαίνω. Όλοι έχουμε αδυναμίες. Από ό,τι φαίνεται η βασικότερη των συγκεκριμένων ελαφιών είναι το φαγητό (και δεν τα αδικώ).

Προκειμένου να μπορούν οι τουρίστες να ταΐζουν τα ελάφια, έχουν δημιουργηθεί ειδικά κρακεράκια, κατάλληλα για τον οργανισμό των ζώων, τα οποία πωλούνται στο πάρκο. Γιατί προφανώς και όχι, τα ελάφια δεν κάνει να τρώνε πίτσα.

Αν, λοιπόν, βρεθείτε ποτέ στο πάρκο και θελήσετε να ταΐσετε τα ελάφια, καλό θα είναι να έχετε και ένα escape plan, γιατί όσο γλυκά φαίνονται, τόσο επιθετικά μπορούν να γίνουν αν διακυβεύεται το φαγητό τους. Επίσης, αν αρχίσουν να σας ακολουθούν, καλό θα ήταν να μην πανικοβληθείτε και μην αρχίσετε να τρέχετε σαν τρελοί, γιατί είναι πολύ πιθανό να σας κυνηγήσουν. Μάλιστα, έχουν υπάρξει περιπτώσεις που τα ελάφια έριξαν δαγκωνιές και μερικές κεφαλιές στους τουρίστες, οπότε καλό θα ήταν να μην τα προκαλέσετε.

Από την άλλη πλευρά, αρκετά από αυτά είναι ευγενέστατα και, ναι, είναι αλήθεια πως υποκλίνονται! Αυτό είναι, άλλωστε, το χαρακτηριστικό που τα κάνει τόσο αγαπητά διεθνώς. Cute, έτσι; Αν και, από ό,τι φαίνεται, η συγκεκριμένη συμπεριφορά οφείλεται σε πιο υποχθόνιους σκοπούς. Έχουν μάθει ότι αν υποκλιθούν είναι πιο πιθανό οι άνθρωποι να τα ταΐσουν. Και, πράγματι, αυτό συμβαίνει.

Τα Ιερά Ελάφια και το οικολογικό πρόβλημα

Βέβαια, επειδή οι άνθρωποι παραμένουμε άνθρωποι και δεν μαθαίνουμε ποτέ, καταλήγουμε να προκαλούμε και αρκετά προβλήματα για τα καημένα τα ζωντανά.

Μέχρι πρότινως, η προσέλευση τουριστών στο πάρκο ήταν τεράστια. Παρά το γεγονός ότι, εξαιτίας της πανδημίας, οι επισκέψεις μειώθηκαν σημαντικά, τα πλαστικά που άφησαν πίσω τους οι άνθρωποι δεν εξαφανίστηκαν. Shocker.

Οι επισκέπτες άφηναν σακούλες τις οποίες τα ελάφια περνούσαν για φαγητό. Μπορείτε να υποθέσετε τη συνέχεια. Ενδεικτικά, ένα ελάφι βρέθηκε με 4 κιλά πλαστικό στο στομάχι του.

Προκειμένου να καταπολεμήσει αυτό το επικίνδυνο πρόβλημα, ο Χιντετόσι Ματσουκάουα, σε συνεργασία με δύο ακόμη ντόπιους επιχειρηματίες, δημιούργησε ειδικές, φαγώσιμες σακούλες οι οποίες δεν θέτουν σε κίνδυνο τις ζωές των ελαφιών σε περίπτωση που τις καταναλώσουν.

Οι χαρτοσακούλες αυτές είναι κατασκευασμένες από ανακυκλωμένες, χάρτινες συσκευασίες γάλακτος και πίτουρο ρυζιού, το συστατικό που έχουν τα κράκερ τα οποία επιτρέπεται να δίνονται στα ελάφια.

Μέχρι στιγμής 6 ντόπιες επιχειρήσεις έχουν αγοράσει περίπου 3.500 σακούλες. Η πρακτική αυτή ελέγχθηκε στα εργαστήρια έρευνας τροφίμων της Ιαπωνίας τα οποία έκριναν ότι είναι ασφαλής για τα ελάφια καθώς και για το οικοσύστημα. Η ιδέα αυτή έκανε τον γύρο του κόσμου ως παράδειγμα προς μίμηση και, σαφώς, βραβεύτηκε ως ευαισθητοποιημένη και καινοτόμα ενέργεια.

Το περιβάλλον, λοιπόν, μπαίνει σε πρώτο πλάνο για την στρατηγική εργαλειοθήκη του κράτους της Ιαπωνίας με στόχο ένα βιώσιμο μέλλον. 

Το τελευταίο πράγμα, λοιπόν, που θα σκεφτόταν κανείς αυτήν την περίοδο είναι το περιβάλλον. Εντούτοις, ίσως τώρα να είναι η καταλληλότερη στιγμή για να δώσουμε περισσότερη βάση στη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς έχει γίνει πια εμφανής ο βαθμός στον οποίο οι άνθρωποι επηρεάζουν το περιβάλλον τους.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι επιπτώσεις της πανδημίας στον πλανήτη;

Ας ξεκινήσουμε τα θετικά μου όλοι τα έχουμε ιδιαίτερη ανάγκη αυτή την περίοδο.

1. Μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Ας το παραδεχτούμε. Σε όλους μας αρέσει να αναπνέουμε καθαρό αέρα. Φαίνεται πως εξαιτίας των lockdowns, της μείωσης της βιομηχανικής δραστηριότητας και της ελάττωσης της κυκλοφορίας στους δρόμους λόγω του covid-19, το διοξείδιο του αζώτου της ατμόσφαιρας έχει μειωθεί. Αν και αυτή η θετική επίδραση στο περιβάλλον δεν προβλέπεται να είναι μακροχρόνια, αποτελεί μια καλή ένδειξη για το πόσο άμεσα επηρεάζει τον πλανήτη η ανθρώπινη δραστηριότητα.

2. Μείωση της ρύπανσης του νερού

Τον Μάρτιο του 2020 τα συνήθως θολωμένα νερά στα κανάλια της Βενετίας, με τους περιορισμούς που έφερε και στον τουρισμό ο covid-19, είχαν καθαρίσει τόσο που ήταν ορατά μέχρι και τα ψάρια στα βάθη τους, καθώς δεν συνωστίζονταν βάρκες στην επιφάνειά τους. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, πως η ποιότητα του νερού βελτιώθηκε (τουλάχιστον στην συγκεκριμένη περίπτωση).

Όμως, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις πως η διακοπή των τουριστικών, των βιομηχανικών και άλλων δραστηριοτήτων, αλλά και του θαλάσσιου εμπορίου οδήγησαν σε μείωση της ρύπανσης των υδάτων σε αρκετές χώρες.

3. Μείωση της ηχορύπανσης

Ίσως μια από τις πιο αισθητές επιπτώσεις της πανδημίας στην καθημερινότητά μας. Και σίγουρα δεν μας λείπουν πολύ τα ακατάπαυστα κορναρίσματα και οι θόρυβοι της πόλης. Παρά το γεγονός ότι μάλλον έχουμε συνηθίσει να εκτιθέμεθα σε πολύ δυνατούς ήχους, η φασαρία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ψυχολογία μας. Όσο κρατά η ανάπαυλα που μας έφερε ο covid-19 από τον θόρυβο, είναι μια καλή ευκαιρία να απολαύσουμε τις σύντομες και ελάχιστες πια βόλτες μας με ηρεμία.

Δεν λείπουν, όμως, και τα αρνητικά από την επέλαση του covid-19.

1. Βιοϊατρικά απόβλυτα

Όπως ήταν αναμενόμενο, τα απορρίμματα που προέρχονται από νοσοκομειακές μονάδες (γάντια, μάσκες, φάρμακα κ.ο.κ) έχουν αυξηθεί σημαντικά σε παγκόσμιο επίπεδο. Και εννοούμε τόνους απορριμμάτων που πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να φέρουν και κορωνοϊό, καθιστώντας την ανάγκη να γίνει σωστή διαχείρισή τους επιτακτικότατη.

2. Εξοπλισμός προστασίας

Το μαντέψατε. Οι μάσκες που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Συγκεκριμένα 3 εκατομμύρια μάσκες το λεπτό, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες. Τι κάνουμε με αυτές αφού τις χρησιμοποιήσουμε; Μάλλον τις πετάμε στον πρώτο κάδο που βρίσκουμε στον δρόμο μας. Όμως αυτό μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον, καθώς οι μάσκες αυτές εκπέμπουν μικροπλαστικά σωματίδια σε μεγάλο αριθμό και με ταχύτατους ρυθμούς.

3. Αύξηση των δημοτικών απορριμμάτων και μείωση της ανακύκλωσης

Σε όλους μας αρέσει ένα καλό un-boxing. Δεν φαίνεται να είναι, όμως, ό,τι καλύτερο για τον πλανήτη. Με την αύξηση των on-line παραγγελιών, τα απορρίμματα από τα πακέτα που φτάνουν στα σπίτια έχουν αυξηθεί σημαντικά.

Σε συνδυασμό με την αυξημένη ρύπανση από τα πλαστικά και τα οικονομικά προβλήματα που δυσκολεύουν τόσο τις εταιρείες όσο και τις κυβερνήσεις στο να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για βιώσιμες πρακτικές, η διαχείριση αυτής της κατάστασης θα είναι μελλοντικά μια πρόκληση.

Φαίνεται πως μια αρκετά δύσκολη εποχή για τους ανθρώπους έδωσε στον πλανήτη μια ευκαιρία να «αναπνεύσει», έστω και λίγο. Οι αρνητικές πλευρές δεν λείπουν, φυσικά. Ίσως, όμως, αυτή η ιδιάζουσα κατάσταση να αποτελέσει την αρχή για μια διαφορετική αντιμετώπιση, όχι μόνο των κοινωνικών σχέσεων, αλλά και των περιβαλλοντολογικών ζητημάτων. Fingers crossed!

Πηγές:

• https://www.sciencedaily.com/releases/2021/03/210310122431.html
• https://www.eea.europa.eu/highlights/impact-of-covid-19-lockdown
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7498239/
• https://www.theguardian.com/environment/2020/mar/20/nature-is-taking-back-venice-wildlife-returns-to-tourist-free-city
• https://abcnews.go.com/International/venice-canals-clear-fish-coronavirus-halts-tourism-city/story?id=69662690