Γράφει η Γεωργία Ν. Βερλέκη
Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Διαιτολογικό Γραφείο Ευμένη Π. Καραφυλλίδη BSc (Hons), MSc, NYSCDN
Τμήμα Διατροφής – Κλινικής Διαιτολογίας Metropolitan General

Ιπποκράτης: Λίγα λόγια για το έργο του

Πρωτοπόρος καθώς ήταν, ο Ιπποκράτης ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την ανατομία και τη φυσιολογία του ανθρώπινου σώματος και εμβάθυνε περισσότερο στην υγεία και την ασθένεια, δίνοντας έμφαση στα πολυπαραγοντικά αίτια διατήρησης της υγείας ή εμφάνισης της αρρώστιας . Στο συγγραφικό του έργο, ο Ιπποκράτης αναφέρεται στην πρόληψη και τη θεραπεία και τη συσχέτιση τους με τη διατροφή και το περιβάλλον.

Οτιδήποτε υπερβολικό είναι αντίθετο στη φύση.
Ιπποκράτης

Η Ιπποκράτειος Διατροφή εξυμνεί το μεγαλείο της φύσης και υποστηρίζει την αρμονία που πρέπει να υπάρχει στις γεύσεις. Σε ελεύθερη μετάφραση, αυτό που ήθελε να μας πει ο Ιπποκράτης… Δεν αποκλείουμε κάποια κατηγορία τροφίμου ή συγκεκριμένα τρόφιμα από τη διατροφή και εστιάζουμε στην ισορροπημένη πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών και γεύσεων.

Οι 4 βασικές γεύσεις είναι το αλμυρό, το ξινό, το πικρό και το γλυκό. Ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή έχει σχεδόν αφανιστεί το πικρό από το τραπέζι, ενώ τείνει να διαγραφεί και το ξινό, με αποτέλεσμα να επικρατούν στο πιάτο κυρίως η αλμυρή και η γλυκιά γεύση, προκαλώντας ανισορροπία στη λειτουργία του σώματος.  

Ξινό (Καθαρισμός του οργανισμού – αντικαρκινικές ιδιότητες!)

Υπάρχει συσχέτιση της ξινής γεύσης με το λεμόνι. Πόσο λεμόνι καταναλώνουμε καθημερινά; Η ποσότητα αρκεί για να προσφέρει στον οργανισμό όλες του τις ευεργετικές ιδιότητες;

Το λεμόνι βοηθά τον οργανισμό στην εξισορρόπηση του pH, είναι πλούσιο σε βιταμίνη C, συμβάλει στην καταπολέμηση των μολύνσεων, στην ομαλή λειτουργεία του εντέρου, είναι φυσικό τονωτικό του ήπατος, υγροποιεί τη χολή, έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, περιέχει αντικαρκινικές ουσίες και προσφέρει πολλά ακόμα στον οργανισμό.

Όσο περισσότερο τρέφουμε το σώμα χωρίς παράλληλη κάθαρση, τόσο περισσότερο το βλάπτουμε.
Ιπποκράτης

Καταναλώστε περισσότερο λεμόνι καθημερινά και σίγουρα θα κάνετε ένα δώρο στον εαυτό σας! Προσθέστε λίγες σταγόνες λεμονιού στο νερό σας, επάνω στο ψητό κρέας και ψάρι και τις σαλάτες σας.

Αλμυρό (Καρδιακά νοσήματα – υπέρταση )

Η αλμυρή γεύση ταυτίζεται με το αλάτι. Το αλάτι συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών νοσημάτων και υπέρτασης. Μην αποκλείετε το αλάτι από τη ζωή σας. Χρησιμοποιείστε το με μέτρο. Προσθέστε λίγο μόνο αλάτι στο φαγητό σας κατά το μαγείρεμα και μην ρίχνετε επιπλέον στο πιάτο σας.

Δώστε περισσότερη γεύση με λεμόνι, ξύδι, μπαχαρικά, μυρωδικά, βότανα, σκόρδο και κρεμμύδι! Ελέγξτε τις συσκευασίες τροφίμων και κυρίως των αρτοσκευασμάτων και των δημητριακών πριν τα αγοράσετε, καθώς τα περισσότερα είναι κρυφές πηγές νατρίου.

Γλυκό (Φλεγμονή – Κακοήθειες)

Όλα τα κύτταρα του οργανισμού, υγιή και καρκινικά, χρειάζονται γλυκόζη για να επιβιώσουν. Η αυξημένη πρόσληψη ζάχαρης ή η αποχή από κάθε είδους σάκχαρο και υδατάνθρακα δεν επιταχύνει ούτε επιβραδύνει την ανάπτυξή των κυττάρων αντίστοιχα. Γενικά οι υδατάνθρακες, ακόμη και η λευκή κρυσταλλική ζάχαρη δεν είναι ικανή να βλάψει τον οργανισμό με αυτό τον τρόπο, εφόσον καταναλώνεται με μέτρο.

Η ζάχαρη και οι υδατάνθρακες ενοχοποιούνται για αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διάφορων τύπων καρκίνου, όταν η ποσότητα που προσλαμβάνεται καθημερινά είναι τέτοια που μπορεί να προκαλέσει αύξηση σωματικού βάρους και λίπους και να οδηγήσει σε παχυσαρκία.

Η παχυσαρκία είναι ένας από τους βασικότερους παράγοντες κινδύνου εμφάνισης πολλών τύπων καρκίνου. Επομένως, η σχέση ζάχαρης και καρκίνου είναι έμμεση και η καρκινογένεση σε αυτή την περίπτωση μπορεί να συσχετιστεί με τη χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση που προκαλείται στο σώμα, εξαιτίας της χρόνιας υπερβαρίας, της παχυσαρκίας ή της νοσογόνου παχυσαρκίας.

Πράγματι, το μέτρο είναι η προϋπόθεση για την παραπάνω θεωρία. Προτιμήστε καλούς υδατάνθρακες στο τραπέζι σας, όπως δημητριακά ολικής άλεσης, ψωμί και ζυμαρικά ολικής άλεσης, βρώμη, άγριο ρύζι, φρούτα, λαχανικά κ.ο.κ.. Την ώρα του γλυκού μικρή ποσότητα γλυκό του κουταλιού ή λίγοι ωμοί ξηροί καρποί με μέλι και κανέλα θα μπορούσαν να καλύψουν την ανάγκη σας.

Πικρό (Υγεία)

Η πικρή γεύση δεν είναι ιδιαίτερα ελκυστική! Όμως, προάγει την υγεία του συκωτιού, εφόσον καταναλώνεται συστηματικά. Κρατά σε ισορροπία τη γλυκόζη στο αίμα, βελτιώνει το μεταβολισμό και το λιπιδαιμικό προφίλ και βοηθά στην βέλτιστη απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών.

Τέτοιες τροφές είναι το ραντίτσιο, το ταραξάκο (άγριο ραδίκι), η ρόκα, το αντίδι, το κατσαρό λάχανο κ.ά. Για να γίνει πιο ευχάριστη η γεύση τους συνδυάστε τα σε σαλάτες με κόκκινα ωμά φρούτα, αποξηραμένα φρούτα, βαλσαμικό ξύδι και πιο δροσερές γεύσεις και θα δείτε πως δεν είναι τελικά και τόσο δύσκολο να υιοθετήσετε αυτή τη διατροφική συνήθεια!

Φάρμακό σας ας γίνει η τροφή σας και η τροφή σας ας γίνει το φάρμακό σας.
Ιπποκράτης

Αγαπητοί γονείς,
Είναι γεγονός πως οι φοβίες και οι έγνοιες από τη στιγμή που φέρατε στον κόσμο τα παιδιά σας έχουν πολλαπλασιαστεί. Αναρωτιέστε συνεχώς αν κρυώνουν, αν πεινάνε, αν είναι χαρούμενα, αν διάβασαν, αν περνάνε καλά και πάντα θα σας απασχολεί το κάθε τι δικό τους, καθώς και το αν εσείς είστε καλοί γονείς!

Πρωταγωνιστής των προβλημάτων συχνά είναι η διατροφή των παιδιών. Κάποια παιδιά τρώνε περισσότερο από όσο θα έπρεπε, άλλα πολύ λιγότερο, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που τα παιδιά γίνονται ιδιότροπα με το φαγητό τους, είτε γιατί επιμένουν να τρώνε συγκεκριμένα τρόφιμα, είτε γιατί παρουσιάζουν νεοφοβία (απόρριψη νέων φαγητό – άρνηση δοκιμής) κ.ο.κ.

Ξεκινώντας λοιπόν, να αναφέρουμε ότι η νεοφοβία έχει και γενετικό υπόβαθρο – το DNA μπορεί να παίξει το ρόλο του στην ιδιότροπη στάση των παιδιών απέναντι στο φαγητό και τις νέες γεύσεις. Όμως, σε κάποιες περιπτώσεις, μήπως δεν ευθύνεται αυτό; Πράγματι εσείς δεν κάνετε κάτι λάθος θεωρητικά, αφού μαγειρεύετε καθημερινά, παίρνετε πολλά φρούτα και λαχανικά στο σπίτι, ενώ δεν παραλείπετε να δίνετε σπιτικό κολατσιό στο σχολείο. Τι μπορεί να ευθύνεται;

1. Τι και πως μαγειρεύετε;

Κάποιες φορές ο υπέρμετρος ζήλος και η αγωνία σας να είναι όλα «υγιεινά» μπορεί να οδηγήσει σε ένα λιγότερο γευστικό αποτέλεσμα! Μαγειρέψτε νόστιμα και μην αγωνιάτε τόσο για το πόσο ελαιόλαδο, αλάτι και σάλτσα θα έχει το φαγητό! Προφανώς, δεν ενθαρρύνω την υπερβολή, όμως και το νερόβραστο δεν θα «κερδίσει»! Από την άλλη πλευρά, να είστε σίγουροι ότι ένα παιδί δεν θα πειστεί εύκολα να δοκιμάσει μία ιδιαίτερη γεύση. Ειδικά ένα μικρό παιδί. Το κοτόπουλο με γάλα καρύδας και κάρι μπορεί να γίνει το αγαπημένο φαγητό ενός ενήλικα ή έφηβου, όχι όμως και τόσο εύκολα ενός μικρού παιδιού. Προτιμήστε κλασικά ελληνικά φαγητά και δώστε σημασία στη γεύση και τις πρώτες ύλες που θα χρησιμοποιήσετε!

2. Τρώει όλη η οικογένεια φρούτα και λαχανικά;

Όταν έρχεται η ώρα του φρούτου είναι απαραίτητο να έρχεται για όλη την οικογένεια και όχι μόνο για τα παιδιά, αν θέλετε να πετύχετε το σκοπό σας! Δεν μπορείτε να έχετε απαίτηση από τα παιδιά να φάνε το απογευματινό τους φρούτο, αντί για κάποιο γλυκό, εάν βλέπουν εσάς να συνοδεύετε τον καφέ σας καθημερινά με μία ολόκληρη συσκευασία μπισκότα. Σας μιμούνται και εάν εσείς δεν πράττετε το «σωστό», στα μάτια τους απλά δεν είναι το «σωστό»! Τα παιδιά επηρεάζονται περισσότερο από αυτό που βλέπουν να κάνετε και λιγότερο από αυτό τους λέτε να κάνουν, εφόσον δεν το κάνετε κι εσείς! Τέλος, εάν δυσκολεύεστε να πείσετε τα παιδιά σας να δοκιμάσουν φρούτα και λαχανικά γίνετε λίγο πιο δημιουργικοί. Φτιάξτε σουβλάκια φρέσκων φρούτων με επικάλυψη μαύρης σοκολάτας, κεφτεδάκια λαχανικών, chips λαχανικών στο φούρνο κ. ο. κ. Προσοχή! Δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γεύσεις! Φτιάξτε απλά πιάτα με παιχνιδιάρικη διάθεση και φιλική προς τα παιδιά υφή, γεύση, χρώμα και σχήμα.

3. Κολατσιό στο σχολείο!

Εδώ ξεκινάει ο πραγματικός ανταγωνισμός και μία από τις δυσκολότερες μάχες, αφού ο αντίπαλος σας είναι το κυλικείο!!! Μην μένετε στάσιμοι στο τοστ και το μήλο, όταν στο κυλικείο υπάρχει διαθέσιμη η τυρόπιτα και το κρουασάν σοκολάτας. Τι θα λέγατε από αύριο να ξεκινήσετε με σπιτική πίτσα μαργαρίτα ή μία τορτίγια με ταχίνι-κακάο, φράουλες και τριμμένο μπισκότο; Γίνετε ευρηματικοί. Βάλτε φαντασία. Και να ξέρετε πως και η πίτσα και η κρέπα και το μπέργκερ έχουν προδιαγραφές να γίνουν υγιεινά, αρκεί να είναι σπιτικά, να φτιάχνονται με αγνά προϊόντα και τα παιδιά σας να καταναλώνουν τη σωστή ποσότητα.

4. Κάντε υπομονή με τα παιδιά…

Εύκολο να το λες, δύσκολο να το κάνεις. Οι φωνές και οι τσακωμοί γύρω από το τραπέζι όμως δεν θα ωφελήσουν! Συζήτηση, ψυχραιμία και ενδιαφέρον. Εάν δεν τα καταφέρετε, απευθυνθείτε άμεσα σε ειδικό! Θα βοηθήσει όλη την οικογένεια και η ηρεμία θα επανέλθει αργά ή γρήγορα! Να είστε δεκτικοί σε αυτά που θα ακούσετε και προετοιμασμένοι να δεχτείτε πιθανά λάθη, τα οποία σίγουρα γίνονται από αγάπη!