Δεν βγάζω την ουρά μου απ’ έξω, αλλά τουλάχιστον μπορώ να σου υποσχεθώ ότι έχω τόσο έντονο σύνδρομο κατωτερότητας που αν και υπάρχει το μισητό χαρακτηριστικό μέσα μου, η έλλειψη αυτοπεποίθησής μου το ροκανίζει πού και πού.

Η αίσθηση ανωτερότητας στην πράξη

Σίγουρα θα αναρωτιέσαι τι ακριβώς έχω στο μυαλό μου σχετικά με την αίσθηση ανωτερότητας. Θα σου πω δύο πράγματα που μου συνέβησαν και που με ταρακούνησαν. Δεν ξέρω γιατί μου έμειναν τόσο έντονα στο μυαλό, αλλά κάπως εντυπώθηκαν και κόλλησαν εκεί.

Κάποια στιγμή δούλευα σε ένα call center για πωλήσεις, την ίδια περίοδο κατά την οποία διάβαζα ανελλιπώς για να καταφέρω να περάσω στο μεταπτυχιακό που με ενδιέφερε. Όποιος έχει δουλέψει σε call center ξέρει ότι είναι χαμένος από χέρι σε κάθε διαφωνία, καθώς το αδιαμφησβήτητα σωστό επιχείρημα είναι: «Ενοχλείς τον κόσμο. Σου αξίζει να σε κάψουν στην πυρά. Απλά».

Δεν πρόκειται να υπερασπιστώ την επιλογή μου, ούτε να αναφερθώ στους κοινωνικοοικονομικούς λόγους για τους οποίους ορισμένα παιδιά καταλήγουν σε όχι και τόσο ευχάριστες δουλειές. Δεν θα βρω το δίκιο μου. Οπότε θα σου πω απλά τις εμπειρίες μου.

Η πρώτη ήταν σύντομη και γλυκιά. Κάλεσα έναν τύπο και αφού ούρλιαξε για λίγο, έκλεισε με ένα ωραίο: «Πουτάνα». Τα 4 χρόνια των σπουδών μου, αλλά και η επικείμενη εξέταση για τις μεταπτυχιακές μου σπουδές, πέρασαν σαν φλασιά από μπροστά μου. Πουτάνα… Αν ήμουν πουτάνα, σκέφτηκα, θα πληρωνόμουν περισσότερο σε σχέση με αυτά που παίρνω τώρα για να ακούω εσένα.

Η δεύτερη ήταν από φιλανθρωπία. Ένας καλός κυριούλης θεώρησε απαραίτητο να μου πει ότι ο ίδιος δεν θα άφηνε ποτέ το παιδί του να κάνει μια τέτοια δουλειά.

Καταρχάς, μπάρμπα, τι νομίζεις ότι ξέρεις για τους γονείς μου; Θα τολμούσες να πεις το ίδιο μπροστά τους; Ή θα ντρεπόσουν να τους κοιτάξεις; Αλλά μάλλον δεν θα ντρεπόσουν. Γιατί έτσι έχεις μάθει. Έχεις μάθει ότι οτιδήποτε κάτω από αυτό που θεωρείς ιδανικό εσύ είναι σκουπίδι. Μπορεί αυτό να με πείραξε περισσότερο και από το «πουτάνα», τελικά.

Να τη πάλι, λοιπόν. Η αίσθηση ανωτερότητας. «Εγώ ποτέ». Εγώ. Δέχομαι ότι κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει εύκολα από αυτό το τυραννικό «εγώ». Στο κάτω κάτω, ένας εγκέφαλος μέσα σε ένα βάζο με δυο τρύπες είμαστε. Δεν είναι κάπως σαν αυταπάτη να νομίζουμε ότι μπορούμε να καταλάβουμε τι σκέφτεται ο άλλος; Τι βιώνει;

Και έπειτα, με καθιστούν εμένα οι σπουδές μου ανώτερη από κάποιον που σπάει την πλάτη του, κουβαλώντας μπετά κάθε μέρα;

Η αίσθηση ανωτερότητας στην κορύφωσή της

Ζούμε σε μια κοινωνία η οποία, όσο είμαστε ακόμη μικροί, μας μαθαίνει πως είμαστε μοναδικές, μικρές χιονονιφάδες. Επίσης, μας μαθαίνει πως η αποτυχία είναι ντροπή.

Πως πρέπει να αρπάζουμε την επιτυχία και να πετυχαίνουμε όλους μας τους στόχους, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι μπορεί να ποδοπατήσουμε κάποιους στην πορεία. Μας μαθαίνει πώς να φτιάχνουμε πύργους από πτώματα για να σκαρφαλώσουμε προς την κορυφή.

Τα χρήματα κινούν τα πάντα. Αν έχεις αρκετά χρήματα μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις. Δεν έχει σημασία που γίνεσαι η μαριονέττα τους. Το πιο σημαντικό είναι να είσαι εντυπωσιακή μαριονέττα. Τόσο όσο χρειάζεται για να τραβήξεις τα βλέμματα στο θέατρο σκιών.

Νιώθουμε πολύ σημαντικοί. Είμαστε πολύ ιδιαίτεροι. Θέλουμε να μας φέρονται με το σεβασμό που μας αξίζει. Στη δουλειά μας να μας έχουν σαν βασιλιάδες, στις φιλίες μας να είμαστε το επίκεντρο, σε όλες μας τις σχέσεις οι άλλοι να ευγνωμονούν που μας έχουν στη ζωή τους. Να πέφτουν και μας φιλούν τα πόδια, να σέρνονται πίσω μας.

Δεν μας αρέσει να μας παίρνουν τηλέφωνο ενοχλητικές πωλήτριες. Τα δευτερόλεπτά μας είναι υπερβολικά σημαντικά. Ζυγίζουν περισσότερο από την πωλήτρια.

Και εμείς; Εμείς σε τι ακριβώς είμαστε συνεπείς; Δείχνουμε την αντίστοιχη κατανόηση; Κάνουμε καλά τη δουλειά μας; Μας πήρε εφτά χρόνια για να τελειώσουμε μια σχολή και το πιο σημαντικό για εμάς είναι που η άχρηστη μανικιουρίστρια δεν πέτυχε το νύχι; Πλάκα μου κάνεις;

Θέλουμε όλα να λύνονται μαγικά. Να μην χρειάζεται να προσπαθούμε για τίποτα. Και μερικοί από εμάς πράγματι εκτοξεύονται στην κορυφή, χωρίς να έχουν προσπαθήσει ιδιαίτερα. Γιατί το σύμπαν είναι άκαρδο. Γιατί οι κοινωνίες είναι έτσι προγραμματισμένες.

Η δουλειά μόνο. Πάντα. Μόνο.

Το βασικό κριτήριο για να σε «μετρήσει» κανείς θα παρατηρήσεις ότι είναι η δουλειά σου. Κάθισε σε μια παρέα και περίμενε αυτήν την αναπόφευκτη ερώτηση: «Με τι ασχολείσαι;». Και όταν πεις με τι ασχολείσαι θα παρατηρήσεις το ελαφρώς ειρωνικό ύφος, την προσποιητή έκφραση ενδιαφέροντος, το ανασήκωμα της άκρης των χειλιών…

Γιατί κανείς δεν θέλει στην πραγματικότητα να μάθει με τι ασχολείσαι. Θέλει να αναμετρηθεί με εσένα. Θέλει να συγκριθείτε. Θέλει να καθορίσει την θέση του στον κόσμο. Πατώντας σε εσένα. Κι εσύ μπορεί να κάνεις το ίδιο. Συνειδητά ή ασυνείδητα.

Υπάρχουν άνθρωποι τόσο προνομιούχοι που δεν ξέρουν πια τι να κάνουν με τα προνόμιά τους. Και αποφασίζουν να πλακώσουν με αυτά τους άλλους. Είμαστε όλοι έτσι; Είσαι εσύ;

Εγώ;

Τι γίνεται όμως όταν χρειαζόμαστε ψυχοθεραπεία, αλλά δεν μπορούμε να αντεπεξέλθουμε οικονομικά; Παρακάτω θα δούμε πέντε πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, εύκολα και δεν θα μας στοιχίσουν σχεδόν τίποτα.

1) ΔΩΡΕΑΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Εδώ μπορούμε, είτε τηλεφωνικά είτε online, να επικοινωνήσουμε με εξειδικευμένους ψυχολόγους, οι οποίοι βρίσκονται στην διάθεση μας, για να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε ένα ευρύτατο φάσμα πιθανοτήτων, από ένα παροδικό περιστατικό κρίσης πανικού, μέχρι περιπτώσεις χρόνιας κατάθλιψης. Και όλα αυτά χωρίς να χρειαστεί να βγούμε από το σπίτι μας ή να ξοδέψουμε έστω και ένα ευρώ.

2) ΒΙΒΛΙΑ ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

Επειδή κανείς από εμάς, όταν γεννηθήκαμε, δεν πήρε σαν φυλαχτό και δώρο, ένα Εγχειρίδιο Χρήσης της Ζωής, υπάρχουν σχετικά βιβλία, από καταξιωμένους επιστήμονες στον χώρο, προκειμένου να μπορέσουμε να βελτιώσουμε τα αδύνατα μας χαρακτηριστικά και να ενισχύσουμε τα δυνατά μας. Να αναγνωρίσουμε τις αδυναμίες μας και να αποφεύγουμε τις κακοτοπιές. Να επικοινωνούμε καλύτερα με τους γύρω μας και να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας και να μπορούμε να τον θωρακίσουμε καλύτερα απέναντι σε αυτές τις καταστάσεις ή αυτούς τους ανθρώπους που μας κάνουν κακό. Τα οφέλη που θα έχουμε είναι σίγουρα πολλά ενώ το κόστος απόκτησης των βιβλίων μηδαμινό σε σχέση με το κόστος της ψυχοθεραπείας.

3) ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ

Όσο κι αν ο διαλογισμός στην χώρα μας είναι από άγνωστος, έως και παρεξηγημένος, στο εξωτερικό είναι ευρύτατα διαδεδομένος και χαίρει άκρας εκτίμησης. Επιστημονικές μελέτες τον συσχετίζουν άμεσα με βελτίωση των γνωστικών μας δυνατοτήτων αλλά και της ψυχολογίας μας, μέσω αλλαγών που συμβαίνουν στην εγκεφαλική μας δομή, λόγω του διαλογισμού. Και σε αυτήν την περίπτωση δεν χρειάζεται να ξοδέψουμε μια περιουσία για να έχουμε το αποτέλεσμα που επιδιώκουμε.

4) ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

“Νους υγιής εν σώματι υγιεί” είχε πει ο Ιπποκράτης και σίγουρα κάτι ήξερε παραπάνω ο πατέρας της σύγχρονης Ιατρικής. Με λίγα λόγια, ένα υγιές μυαλό χρειάζεται και το αντίστοιχο υγιές σώμα για να ζήσει, πράγμα που μάλλον μας διαφεύγει την σήμερον ημέρα. Πρέπει να δώσουμε έμφαση στη σωματική μας άσκηση αν θέλουμε την βελτίωση της πνευματικής και ψυχολογικής μας υγείας.

Αν μη τι άλλο, η έκκριση σεροτονίνης και ενδορφινών που προκύπτει μετά από έντονη άσκηση, βελτιώνει την διάθεση και μειώνει το άγχος. Δεν ονομάστηκαν άλλωστε τυχαία “οι ορμόνες της ευτυχίας”. Τεράστια τα οφέλη και ελάχιστο το κόστος για κάτι που θα μας κάνει καλό.

5) ΜΙΛΗΣΤΕ ΜΕ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΥΣ

Δεν είναι εύκολο να μοιραστούμε τα προβλήματα μας, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για ευαίσθητα θέματα ψυχολογικής φύσης, ιδίως με την οικογένεια μας, αλλά και με τους φίλους μας. Δεν θέλουμε να τους επιβαρύνουμε, φοβόμαστε μήπως μας κακοχαρακτηρίσουν, δεν πιστεύουμε ότι μπορούν να μας βοηθήσουν – άπειροι μπορεί να είναι οι λόγοι για τους οποίους το αποφεύγουμε.

Ας το τολμήσουμε, δεν έχουμε κάτι να χάσουμε, το αντίθετο μάλιστα. Οι άνθρωποι που μας αγαπούν, θα είναι δίπλα μας, ο καθένας με τον τρόπο του. Είναι μεγάλη ανακούφιση να μπορούμε να μιλήσουμε σε κάποιον και να δούμε και την δική του οπτική στα θέματα μας.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι καμία κατάσταση δεν είναι μόνιμη. Μπορούμε να βελτιώσουμε την ψυχική μας υγεία, αρκεί να το θέλουμε. Η θέληση είναι το πρώτο βήμα για τη βελτίωση. Η βελτίωση δεν είναι προορισμός, είναι μια συνεχής διαδρομή, με ανηφόρες, κατηφόρες, που κάποιες φορές μπορεί να μοιάζει δύσκολη. Όσο πιο δύσκολη τόσο πιο αποτελεσματική.

Μη ξεχνάμε ότι καμία οικονομική κατάσταση δε μπορεί να ορίσει την υγεία μας. Οι εποχές είναι δύσκολες και δεν έχουμε πάντα την δυνατότητα για ψυχοθεραπεία. Όμως, πάντα έχουμε επιλογές. Επιλογές που αποφέρουν αποτελέσματα εξίσου επιτυχημένα.

Στην πορεία του, όπως σε όλες τις καταστάσεις οι άνθρωποι αντιδρούν διαφορετικά σε ό,τι συμβαίνει. Κάποιοι προσαρμόζονται και “συμφωνούν” με τους κανόνες, κάποιοι απλά προσαρμόζονται και δυσανασχετούν, κάποιοι υπεραγχώνονται, κάποιοι επαναστατούν, κάποιοι “αποστασιοποιούνται” και κάποιοι ψάχνουν να βρουν νέες ευκαιρίες.

Το που ανήκει ο καθένας μας εξαρτάται πολύ από τη φιλοσοφία και στάση ζωής μας, την αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο, το πόσο έχουμε καλλιεργήσει την υπομονή μας, εάν έχουμε τον “έλεγχο “ της ζωής μας, την ηλικία μας, τα όνειρά μας, μέχρι και την οικονομική μας κατάσταση.

Σύμφωνα με τη UNICEF του Ην. Βασιλείου, ήδη το 60% των παιδιών ανησυχούν για τον αντίκτυπο που θα έχει η πανδημία στη ζωή τους. Στο Βέλγιο ότι οι νέοι άνθρωποι μεταξύ 18-24 ετών παρουσιάζουν έντονο άγχος και κατάθλιψη. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρατηρούν ότι τα παιδιά παρουσιάζουν δυσκολίες στη συγκέντρωση, ανησυχία και νευρικότητα.

Πολύς λόγος γίνεται για την κόπωση που όλοι λιγότερο ή περισσότερο νιώθουμε, για τη διαχείριση της καθημερινότητάς μας, αλλά δεν πολυμιλάμε για το ποια θα είναι η κατάσταση και τι ανάγκες θα προκύψουν μετά το τέλος της πανδημίας.

Το πιθανότερο είναι να χρειαστεί για κάποιες πληθυσμιακές ομάδες ξανά χρόνος προσαρμογής. Οι έρευνες που γίνονται σε όλο τον κόσμο φυσικά δείχνουν την “τάση” και όχι ασφαλή συμπεράσματα.

Σε όλη τη διάρκεια της πανδημίας κυριάρχησαν αλλαγές σε κοινωνικό οικονομικό αλλά και ψυχικό επίπεδο. Όλοι νιώσαμε ή νιώθουμε ανασφάλεια για το αύριο, αλλαγή του τρόπου ζωής και της καθημερινότητας μας χωρίς αυτό να είναι επιλογή μας, αίσθημα “απώλειας”, θυμό, φόβο για τους αγαπημένους μας αλλά και για την ίδια τη ζωή μας, άγχος θανάτου.

Δεν θα ήταν δυνατόν, όλα αυτά να μην αφήσουν το στίγμα τους, ακόμη κι όταν η πανδημία θα είναι παρελθόν. Είναι μια μοναδική εμπειρία όλο αυτό που ζούμε και γνωρίζουμε ότι όλες οι εμπειρίες  μας διαμορφώνουν είτε με θετικό είτε με αρνητικό τρόπο. Τότε τι να περιμένουμε?

Φαίνεται ότι πολλοί άνθρωποι για παράδειγμα θα παραμείνουν με διάφορες φοβίες όπως πχ μικροβιοφοβία, συνήθειες δυσλειτουργικές όπως το να συνεχίσουν να φορούν μάσκα σε ένα εμπορικό κέντρο ή στο λεωφορείο, κατάθλιψη, εξάρτηση από το διαδίκτυο, κατάχρηση ουσιών και φτωχές κοινωνικές σχέσεις.

Ο Στήβεν Τέιλoρ, ο οποίος είναι καθηγητής – κλινικός ψυχολόγος του βρετανικού Πανεπιστημίου της Κολούμπια και πρωτοστατεί στην Ψυχολογία των πανδημιών, κυκλοφόρησε ένα σχετικό βιβλίο λίγο πριν τον covid-19. Αποδείχθηκε μάλλον προφητικό, γιατί όλες οι ανθρώπινες συμπεριφορές που έχουν ήδη καταγραφεί  από τις παλιότερες πανδημίες, όπως η ισπανική γρίπη, είναι πανομοιότυπες και στην τωρινή πανδημία.

Όπως και τότε η διάδοση φημών, οι θεωρίες συνωμοσίας, τα κινήματα κατά της μάσκας και των εμβολίων, η άνοδος ρατσιστικών συμπεριφορών, η κερδοσκοπία, είναι τα θέματα που απασχόλησαν τους ανθρώπους σε όλες τις πανδημίες. Οι άνθρωποί είμαστε όμως ανθεκτικοί και επιδιώκουμε να θέλουμε να προχωρούμε τη ζωή μας.

Πιθανά πρώτα να χρειαστεί να διαχειριστούμε το άγχος μας, τις φοβίες μας και την απογοήτευσή μας και έπειτα να γίνει το επόμενο βήμα, δηλαδή να πάρουμε το χρόνο μας και να ανασυνταχθούμε. Αυτή η καθοριστική προσπάθεια σίγουρα θα χρειαστεί να πλαισιωθεί από ένα δίκτυο παροχής ψυχολογικής στήριξης από την πολιτεία με τις κατάλληλες δομές.

Συμπολίτες μας που είχαν πριν την πανδημία ψυχολογικά προβλήματα, συνάνθρωποί μας που δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν αποτελεσματικά την απομόνωση, άνθρωποι που έχασαν τους “δικούς” τους ανθρώπους, άνθρωποι που απέκτησαν οικονομικά προβλήματα, θα χρειαστούν σίγουρα βοήθεια στο να “ενταχθούν” ξανά και να βρουν το νέο βηματισμό τους στη νέα πραγματικότητα.

Παράλληλα θα πρέπει να αξιοποιήσουμε ως εργαλεία προς όφελός μας το διαδίκτυο (πχ παροχή ψυχολογικής στήριξης σε ανθρώπους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές), διάφορες πλατφόρμες, εφαρμογές. Επιπλέον, ωφέλιμη θα είναι η φυσική και κοινωνική επανασύνδεση με τους ανθρώπους.

Όλα αυτά βέβαια καλύπτονται από ένα σύννεφο αβεβαιότητας και είναι αξιοσημείωτο ότι οι έρευνες δείχνουν και τα “θετικά” που κερδίζουν οι άνθρωποι μετά το πέρας αυτής της μακροχρόνιας δυσκολίας. Η επανασύνδεση με τη φύση, η ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων, ο αλτρουϊσμός, η αυτογνωσία.

Ας έχουμε θετική στάση και μην ξεχνάμε ότι υγεία χωρίς ψυχική υγεία δεν υπάρχει.

Tι μπορούμε να κάνουμε με το πέρας της πανδημίας?

1. Να πάρουμε χρόνο, ώστε να μπορέσουμε να προσαρμοστούμε στην καινούρια καθημερινότητα.
2. Να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τις προσωπικές μας αλλαγές, αλλά και τους νέους στόχους μας
3. Να απολαύσουμε όσο περισσότερο μπορούμε, την αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους που τόσο μας έλειψε, όπως βόλτες, ταξίδια, φαγητό, συναυλίες, εκδρομές
4. Να αφουγκραστούμε τα νέα δεδομένα της κοινωνίας μας
5. Να επιβραβεύσουμε τους εαυτούς μας, γιατί βγαίνοντας από αυτή τη διαδικασία, σίγουρα στην φαρέτρα μας έχουμε υπομονή, αντοχή, ανθεκτικότητα και ελπίδα
6. Να αξιοποιήσουμε τα παραπάνω χαρακτηριστικά
7. Να μετατρέψουμε τη δύσκολη εμπειρία που ζήσαμε σε έναν “οδηγό” της ζωής που θέλουμε να ζήσουμε

Ο μεγάλος στόχος είναι όσο περισσότεροι άνθρωποι είναι δυνατόν να διατηρήσουν τα θετικά και αν αυτό δεν είναι δυνατόν, να αναζητήσουν άμεσα βοήθεια. Σε διαφορετική περίπτωση, δυστυχώς θα έχουμε τεράστια αύξηση των ψυχικών διαταραχών και ψυχολογικών προβλημάτων. Ένας μεγάλος αριθμός θα παρουσιάσει μετατραυματικό στρες.

Σημαντική θα ήταν και η παροχή ψυχολογικής βοήθειας και στους εργασιακούς χώρους για διαχείριση άγχους, πανικού, θυμού.

Η πανδημία θα φύγει από τη ζωή μας και το ζητούμενο δεν είναι να την ξεχάσουμε, αλλά να μας θυμίζει τα σημαντικά, να μας θυμίζει ότι ανακαλύψαμε κι άλλες πλευρές μας και ότι είμαστε ανεξάντλητοι. Να θυμόμαστε ότι μάθαμε εκ νέου ποια είναι τα όριά μας, ότι είμαστε ευέλικτοι. Να μας θυμίζει ότι πρέπει να απολαμβάνουμε τα “μικρά”! Να μας θυμίζει ότι πάντα μπορούμε να προσπαθούμε να ζούμε καλύτερα!

Ειρήνη Κλησιάρχη
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Parenting and Family Coach

Έχοντας πάντα στο μυαλό μας ότι κανείς δεν είναι τέλειος, έτσι και εμείς έχουμε τα ελαττώματα μας, τα οποία καλό είναι να αναγνωρίζουμε. Κάποιοι όμως φαίνεται να παράγουν περισσότερη αρνητική ενέργεια και ένταση στον περίγυρο τους και να καθιστούν την επικοινωνία μαζί τους πρακτικά αδύνατη.

Υπάρχουν οι φανερά εχθρικοί, οι αρνητικοί, οι άνευ λόγου υπερευαίσθητοι και οι εγωιστές. Κάθε κατηγορία έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να τα συνδυάζουν και χωρίς να εξαντλούνται οι κατηγορίες στις προαναφερθείσες.

1) ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Το πρώτο βήμα για να αντιμετωπίσουμε τέτοιες καταστάσεις είναι να αναγνωρίσουμε σε ποια κατηγορία ή κατηγορίες ανήκει το εν λόγω άτομο. Αυτή είναι μια καλή μέθοδος για να το χειριστούμε αποτελεσματικά, προσαρμόζοντας αντίστοιχα την συμπεριφορά μας.

2) ΜΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟΥΣ ΚΡΙΝΟΥΜΕ

Είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσουμε κάποιον που μας δυσχεραίνει την ζωή, αλλά θα γίνει απείρως δυσκολότερο αν προσπαθήσουμε να τον κρίνουμε. Αυτό συμβαίνει γιατί η αρνητική μας εντύπωση περνάει ασυναίσθητα στην συμπεριφορά μας, στα λόγια μας και στην στάση του σώματός μας, δημιουργώντας μεγαλύτερη ένταση στην ήδη προβληματική μας επικοινωνία.

3) ΣΥΜΒΙΒΑΖΟΜΑΣΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΙΘΑΝΟ ΝΑ ΑΛΛΑΞΟΥΝ

Η επίμονη προσπάθεια μας να αλλάξουμε κάποιον άνθρωπο έχει σοβαρές πιθανότητες να αποτύχει. Μεγάλες επίσης είναι οι πιθανότητες να διαιωνίσει έναν φαύλο κύκλο παρεξηγήσεων και αρνητισμού και από τις δύο πλευρές, με αποτέλεσμα τελείως αντίθετο από το επιθυμητό. Καλύτερα να ρυθμίσουμε τις δικές μας αντιδράσεις στα λεγόμενα και τις πράξεις του, με τέτοιο τρόπο, ώστε να έχουμε το μικρότερο δυνατό κόστος στην ψυχολογία μας.

4) ΨΑΧΝΟΥΜΕ ΤΑ ΘΕΤΙΚΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

Παρά τα όσα νομίζουμε, δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι που δεν συμπαθούμε, μόνο αρνητικές σκέψεις για εμάς. Ας προσπαθήσουμε να βρούμε την θετική πλευρά τους και ας επενδύσουμε σε αυτή.

Μπορεί η μέχρι τώρα εντύπωση μας να είναι λανθασμένη. Ας δώσουμε το δικαίωμα στον καθένα να μας κερδίσει. Ποτέ δεν ξέρουμε πως θα εξελιχθεί μια τέτοια προσπάθεια. Πολλές δυνατές φιλίες ξεκίνησαν τελείως στραβά στην αρχή.

5) ΜΗΝ ΤΑ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΟΛΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ

Η λέξη κλειδί εδώ είναι “παρεξήγηση”. Κάτι που μπορεί να μας εξοργίσει ή να μας στενοχωρήσει, δεν σημαίνει ότι ειπώθηκε με τέτοιο σκοπό. Άνθρωποι είμαστε και μπορεί να μην καταλάβαμε καλά. Ας προσπαθήσουμε να δούμε τα πράγματα και από την σκοπιά του άλλου. Αν αντιδρούμε υπερβολικά, το πιθανότερο είναι να εισπράξουμε αντίστοιχες συμπεριφορές. Καλό είναι να δίνουμε σημασία στην ουσία του θέματος και όχι στο ποιος και πως μας το έθιξε.

Κλείνοντας, πρέπει να τονίσουμε, ότι στην προσπάθεια μας να κατανοήσουμε και να συναναστραφούμε με τον υπόλοιπο κόσμο, δεν πρέπει να ακυρώσουμε πλήρως τα δικά μας συναισθήματα και επιθυμίες. Άνθρωποι που δεν μας σέβονται σε κανένα επίπεδο, δεν αξίζουν ούτε λεπτό από τον χρόνο μας και πρέπει να τους αποφεύγουμε.