Ο Epstein απέκτησε μία τεράστια περιουσία ως χρηματιστής και είχε υπερεθνικές συναλλαγές, καθώς και επαφές με πολιτικούς, δικηγόρους, καλλιτέχνες και άλλους πλούσιους και επιδραστικούς ανθρώπους.

Το νησί του Epstein

Όμως, η πλέον σοκαριστική πτυχή της ζωής του Epstein ήταν η ύπαρξη του νησιού του στις Παρθένες Νήσους των ΗΠΑ, που γνωστό ως “Little St. James” ή απλά “Νησί του Epstein”. Αρχικά, το νησί αυτό χρησιμοποιούνταν από τον επιχειρηματία για εργασιακούς σκοπούς, καθώς απολάμβανε χαμηλή φορολογία, και μπορούσε να εξασκεί τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες από εκεί.

Η έρευνα που ακολούθησε τη σύλληψη του Epstein έδειξε ότι το νησί αυτό, όμως, χρησιμοποιήθηκε για να εξυπηρετήσει τις ειδεχθείς πρακτικές του επιχειρηματία. Πολλοί μάρτυρες και θύματα ισχυρίστηκαν ότι το νησί αποτελούσε ένα “sex dungeon” όπου η σεξουαλική εκμετάλλευση ανήλικων παιδιών ήταν μια καθημερινή συνθήκη.

Οι αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι ο Epstein και οι διάσημοι καλεσμένοι του ταξίδευαν προς και από το νησί με ιδιωτικά αεροπλάνα ή ελικόπτερα, ενώ το νησί στεγαζόταν από υπέρλαμπρα κτίρια και εγκαταστάσεις.

Το νησί του Epstein ήταν γνωστό για το λεγόμενο “Μέγαρο της Παιδοφιλίας”, ένα κτίριο με πολλά δωμάτια που περιλάμβανε δεσμά, έναν ειδικά διαμορφωμένο ιατρικό κρεβάτι και υποδομές που καθιστούσαν τις σεξουαλικά διαστροφικές πρακτικές των καλεσμένων του δυνατές, κατά περιγραφές των μαρτύρων.

Ο Epstein φρόντιζε να διασφαλίσει ότι οι επισκέπτες του θα τηρήσουν σιγή ιχθύος σχετικά με τις εγκληματικές δραστηριότητες που συναντούσαν στο νησί του μέσα από τακτικές εκβιασμού, και υπήρχαν αναφορές για χρήση τεχνολογιών παρακολούθησης που κατέγραφε τις εμπειρίες των καλεσμένων, προκειμένου να λειτουργήσει ως μια δικλείδα ασφαλείας για τον Epstein.

Μία εγκληματική σταδιοδρομία

Φυσικά, μία προσωπικότητα τέτοιου βεληνεκούς, όπως ο Jeffrey Epstein, και με τόσο εκτενή δραστηριότητα και διασυνδέσεις, δεν είναι απίθανο να έχει αποκτήσει αυτού του είδους την κοινωνική δύναμη χωρίς να έχει επιδοθεί σε περαιτέρω εγκληματικές δραστηριότητες.

Σαν να μην έφτανε η ύπαρξη μιας υπαρκτής αυτοκρατορίας παιδικής κακοποίησης, ο Epstein είχε απασχολήσει τον νόμο πολλάκις, από το 2006 (!), όταν και συνελήφθη ως προαγωγός ενός ανήλικου κοριτσιού, το οποίο είχε εξωθήσει στην πορνεία, εκμεταλλευόμενος την ευαλωτότητά της.

Τότε, φυλακίζεται σε κοινοτική φυλακή (και όχι ομοσπονδιακή, ως είθισται να συμβαίνει για τέτοια εγκλήματα στην Αμερική), με τη δυνατότητα να διατηρεί το προνόμιο της εργασίας, επισκεπτόμενος το γραφείο του κατά τη διάρκεια της ημέρας, και επιστρέφοντας στη φυλακή το βράδυ.

Ως φαίνεται, οι αρμόδιες αρχές στάθηκαν με τρόπο αδικαιολογήτως επιεική, μιας και, υπό κανονικές συνθήκες, το έγκλημα του Epstein εμπίπτει στα ομοσπονδιακά εγκλήματα, έκνομες, δηλαδή, πράξεις, που παραβιάζουν ομοσπονδιακούς νόμους, επομένως νόμους που βρίσκονται πάνω από τον νόμο της κάθε πολιτείας (και αφορούν στα ειδεχθέστερα των εγκλημάτων). Το 2009, ο Epstein αποφυλακίστηκε.

Από την αποφυλάκιση του χρηματιστή, και για τα επόμενα 10 χρόνια, πολλά θύματα της κακοποίησης που αργότερα θα αποδεικνυόταν ότι άσκησε, ξεκίνησαν δικαστικές μάχες υποδεικνύοντάς τον ως δράστη πολλαπλών σεξουαλικών εγκλημάτων, με συνεργό την πρώην σύντροφό του Ghislaine Maxwell, η οποία καταδικάστηκε το 2021 για εμπορία ανθρώπων με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση.

Το κεντρικό διακύβευμα των θυμάτων ήταν η αναγόρευση των εγκλημάτων του Epstein σε ομοσπονδιακά, διαδικασία η οποία θα επέφερε μία πραγματική και ανάλογη των περιστάσεων ποινή. Κατέστη, βέβαια, προφανές ότι η ποινική μεταχείρισή του ήταν προϊόν κρατικής διαφθοράς, γεγονός που εγείρει πολλούς προβληματισμούς σχετικά με τη διαφάνεια του αμερικανικού δικαστικού συστήματος.

Η ποινική δίωξη του Epstein

Στις 6 Ιουλίου του 2019, ο χρηματιστής συλλαμβάνεται με κατηγορίες εμπορίας ανθρώπων με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση. Λίγες μέρες μετά, ο ομοσπονδιακός δικαστής Alexander Acosta, ο οποίος είχε αποφασίσει ότι τα πρότερα εγκλήματά του δεν ήταν ομοσπονδιακά, ο οποίος πλέον τελούσε χρέη υπουργού εργασίας για την κυβέρνηση Trump, παραιτείται από τη θέση του, μετά από αντιδράσεις των πολιτών.

Στις 10 Αυγούστου του 2019, ο Epstein αυτοκτονεί μέσα στο York City’s Metropolitan Correctional Center μέσω απαγχονισμού, μια μέθοδος που προκάλεσε σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την φύση του θανάτου του. Ο θάνατος (ή εξάλειψη;) του Epstein προκάλεσε αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο και οδήγησε σε μία συνεχιζόμενη έρευνα για τον ρόλο που μπορεί να διαδραμάτισε σε παγκόσμια κυβερνητικά συστήματα και προσωπικότητες.

Μυστήριο αποτελεί, άλλωστε, το γεγονός ότι παρ’ότι βρισκόταν υπό καθεστώς ψυχιατρικής παρακολούθησης, το λεγόμενο “suicide watch”, το οποίο, στα συμφραζόμενα των αμερικανικών φυλακών σημαίνει την 24ωρη παρακολούθηση ενός κρατουμένου όταν υπάρχει κάποια ανησυχία για την ψυχική του υγεία και την πιθανότητα να αυτοκτονήσει, ο Epstein μετά από 31 ώρες παρακολούθησης δήλωνε ότι δεν είναι αυτοκτονικός.

Πολλοί σχολίασαν ότι είναι αρκετά ύποπτο το γεγονός ότι ένας άνθρωπος που στα χέρια του είχε το κλειδί για μυστικά που αν αποκαλύπτονταν, θα σήμαιναν την πτώση ολόκληρων βασιλείων της πολιτικής και της showbiz πέθανε με αυτόν τον τρόπο, και μάλιστα, μετά από ένα τηλέφωνο που έκανε, το οποίο οι αρμόδιοι φύλακες δεν φρόντισαν να εποπτεύσουν.

Η λίστα του Epstein

Μία από τις τελευταίες ειδήσεις για την περίπτωση είναι αυτό που έμεινε να αποκαλείται η “λίστα του Epstein“. Αναφέρεται σε μια διαρροή πληροφοριών που σχετίζονται με τους συμμετέχοντες στις πράξεις σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων για τις οποίες έχουν κατηγορηθεί ο επιχειρηματίας και οι συνεργάτες του.

Αυτή η λίστα περιλαμβάνει ονόματα πολλών πολιτικών, επιχειρηματιών, καλλιτεχνών και άλλων επιφανών προσωπικοτήτων, που ισχυρίζεται ότι ήταν συνδεδεμένοι με τον Epstein και το δίκτυο των σεξουαλικών καταχρήσεων. Ωστόσο, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για την ακρίβεια ή την αυθεντικότητα αυτής.

Αν και η πλήρης λίστα δεν δημοσιεύτηκε ποτέ, μερικοί από τους δημοφιλέστερους και πλέον ισχυρούς ανθρώπους που έχουν συνδεθεί με τον Jeffrey Epstein και τις εγκληματικές του δραστηριότητες είναι οι εξής:

• Bill Clinton, πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών
• Donald Trump, πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών
• Prince Andrew, μέλος της βρετανικής βασιλικής οικογένειας
• Alan Dershowitz, νομικός και πρώην δικηγόρος του Epstein
• Leslie Wexner, επιχειρηματίας και ιδρυτής της L Brands (Victoria’s Secret)
• Ghislaine Maxwell, πρώην σύντροφος και συνεργός

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτά τα ονόματα απλώς αναφέρονται σε υποθέσεις και διαρροές σε μέσα ενημέρωσης, καθώς οι εμπλεκόμενοι δεν έχουν κατηγορηθεί ή καταδικαστεί για κάποιο συναφές έγκλημα. Και πώς θα ήταν, άλλωστε, αυτό εφικτό, ακόμη και αν ήταν αληθές, εφ’όσον γίνεται λόγος για πρόσωπα με μεγάλη δύναμη και κύρος…

Η συνέχεια … στις οθόνες σας

Σήμερα, ο Epstein παραμένει ένα όνομα μετώνυμο της διαφθοράς και της διαστροφής, καθώς κάθε νέα αποκάλυψη για την περίπτωση αποτελεί αντικείμενο άβολων, εξοργιστικών συζητήσεων.

Οι αρχές συνεχίζουν την έρευνά τους για το δίκτυο του Epstein και τον ρόλο που μπορεί να έπαιξε στην εμπλοκή άλλων προσωπικοτήτων, ενώ τα θύματα προσπαθούν να βρουν δικαιοσύνη και να ανοίξουν τον δρόμο για την αποκάλυψη της αλήθειας για τις βασανιστικές εμπειρίες που υπέστησαν στο νησί του Epstein.

Το σπαραχτικό ταξίδι της Gypsy Rose αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της περίπτωσής της και την ανάγκη για ευαισθητοποίηση γύρω από αυτό το καταστροφικό σύνδρομο, το οποίο μπορεί να εκδηλωθεί σε πολύ ηπιότερες μορφές, παρά το γεγονός ότι η εν λόγω περίπτωση αποτελεί μία από τις πιο ακραίες εκφάνσεις του.

Gypsy Rose: Η ακραία περίπτωση συνδρόμου Munchausen δι’αντιπροσώπου

Το σύνδρομο Munchausen δι’αντιπροσώπου είναι μια ψυχολογική διαταραχή κατά την οποία ένας φροντιστής, συνήθως γονέας, κατασκευάζει ή προκαλεί ασθένεια στο παιδί του για να κερδίσει την προσοχή και τη συμπάθεια – αλλά, ενδεχομένως, ακόμα και την οικονομική στήριξη των γύρω του μέσα από φιλανθρωπικές δράσης στήριξης.

Αυτό ακριβώς συνέβη στην οικογένεια της Gypsy Rose. Με συνέπειες, τελικώς, μοιραίες.

Η μητέρα της Gypsy Rose, η DeeDee Blanchard, την υπέβαλε από τη γέννησή της, το 1991, σε μια ζωή περιττών ιατρικών θεραπειών, περιορισμού και ελέγχου, οδηγώντας την κόρη της σε μια παραμορφωμένη πραγματικότητα.

Γεννημένη φαινομενικά υγιής, η ζωή της πήρε μια τραγική τροπή καθώς η μητέρα της άρχισε να επινοεί μια σειρά από παθήσεις, όπως η βρεφική άπνοια, ο καρκίνος, και η κινητική αναπηρία, που την καθήλωσε σε αναπηρικό καροτσάκι.

Παρουσίασε την κόρη της ως ένα χρόνια άρρωστο παιδί, εξαρτημένο από πολλά φάρμακα και ιατρικές παρεμβάσεις. Η κοινότητα συσπειρώθηκε γύρω από αυτό το γενναίο δίδυμο μητέρας-κόρης, με υποστήριξη και θαυμασμό, προσφέροντας πολλά δολλάρια για την περίθαλψη της κοπέλας. Ωστόσο, εν αγνοία όλων, αυτή η ιστορία δεν ήταν παρά μια περίτεχνη κατασκευή.

Η χειραγώγηση όχι μόνο στέρησε τη σωματική της ελευθερία από την Gypsy Rose, αλλά και εμπόδισε τη σωματική, συναισθηματική και διανοητική της ανάπτυξη. Η μητέρα της διαχειριζόταν όλα της τα ιατρικά έγγραφα, και εξ αιτίας της σύμπτωσης της περιόδου εκείνης με τον τυφώνα Κατρίνα, μπορούσε και επικαλούνταν γραφειοκρατικές ασυνέπειες.

Όταν η Gypsy ήταν 14, ένας νευρολόγος απέκτησε την αίσθηση ότι το κορίτσι ήταν θύμα του συνδρόμου Munchausen δι’αντιπροσώπου. Χωρίς, όμως, βάσιμα τεκμήρια, δεν απευθύνθηκε στις αρχές. Λίγο αργότερα, μια ανώνυμη καταγγελία για την DeeDee έκανε την εμφάνισή της, όμως την απέφυγε μαεστρικά, πείθοντας τις κοινωνικές λειτουργούς για την αθωότητά της.

Σταδιακά, όσο η Gypsy Rose αντιλαμβάνονταν ότι, στην πραγματικότητα, είναι υγιής, έκανε πολλές απόπειρες να απεμπλακεί από την μητέρα της. Προσπάθησε να αποδράσει από το σπίτι, συνοδεία ενός άνδρα που γνώρισε σε μία εκδήλωση για κόμικς, όμως η προσπάθειά της αποδείχθηκε μάταιη. Όταν επέστρεψε, η μητέρα της την κακοποίησε σωματικά, και την έδεσε στο κρεβάτι.

Το κόστος της ελευθερίας

Μετά από χρόνια υπομονής, η Gypsy Rose βρήκε παρηγοριά σε έναν σύντροφο που γνώρισε μέσω ιντερνετ, τον (αυτιστικό) Nicholas Godejohn. Μαζί, ενορχήστρωσαν ένα σχέδιο για να ξεφύγουν από τον έλεγχο της Dee Dee, κάτι που επέφερε και ένα μοιραίο αποτέλεσμα για τη μητέρα, η οποία δολοφονήθηκε από τον Godejohn με 17 μαχαιριές, μετά από προτροπή της κόρης του θύματος.

Η μετέπειτα δίκη αποκάλυψε όχι μόνο την αλήθεια, αλλά και το βάθος του πόνου της Gypsy Rose. Οδήγησε, όμως, τελικά, στην καταδίκη της.

Τώρα, καθώς η Gypsy Rose Blanchard επιστρέφει στην κοινωνία, με την πρόωρη αποφυλάκισή της σε λίγες ημέρες, αντιμετωπίζει το τρομακτικό έργο της ανοικοδόμησης της ζωής της – η μάλλον, της οικοδόμησης αυτής, μιας και ο βίος πριν τη φυλακή κάθε άλλο παρά ζωή μπορεί να αποκληθεί.

Με μία νεοανακαλυφθείσα ελευθερία και μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της, θα επιδιώξει να αυξήσει την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους του Munchausen δι’αντιπροσώπου…αλλά και να ζήσει, επιτέλους, ελεύθερη.

Αυτή η συγκλονιστική τροπή των γεγονότων άφησε τον κόσμο να αμφισβητήσει τα όρια της αγάπης, της θυσίας και τις αποστάσεις που θα διένυε κανείς για να απελευθερωθεί από μια βασανιστική ζωή.

Ηθικά διλήμματα

Η ιστορία της Gypsy Rose Blanchard χρησιμεύει ως μια έντονη υπενθύμιση της πολυπλοκότητας της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των καταστροφικών συνεπειών της ανεξέλεγκτης χειραγώγησης. Μας αναγκάζει να αντιμετωπίσουμε δυσάρεστες αλήθειες σχετικά με τη σκοτεινή πλευρά των οικογενειακών σχέσεων και τις αποστάσεις που διατίθεται να διανύσει ένας γονέας για να διατηρήσει τον έλεγχο.

Τελικά, οι προκατασκευασμένες αντιλήψεις μας για την ταυτότητα δράστη και θύματος, τις περιπτώσεις στις οποίες αυτές οι δύο επικαλύπτονται, τη γονεϊκή χειραγώγηση και την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ψυχής μέσα από τέτοιες περιπτώσεις τίθενται υπό αμφισβήτιση: Άλλωστε, ποιό ήταν το πραγματικό θύμα και ποιός ο ηθικός αυτουργός της ιστορίας;

Εν τέλει, η υπόθεση της Gypsy Rose αφήνει ένα ανεξίτηλο σημάδι στη συλλογική μας συνείδηση, αλλά και δύο σημαντικά ηθικά διλήμματα: Υπάρχουν περιπτώσεις διάπραξης εγκλημάτων αφαίρεσης μιας ανθρώπινης ζωής οι οποίες δικαιολογούν ηθικά και κοινωνικά το χαρακτήρα τους; Και…είναι, άραγε, οι στερητικές της ελευθερίας ποινές κατάλληλες για όλους τους ανθρωποκτόνους;

Η λέξη θεωρείται ότι προέρχεται από το ελληνικό «χυμός».

Στην Αρχαία Ελλάδα οι χυμοί του σώματος (το αίμα, το φλέγμα, η μαύρη και η λευκή χολή) θεωρούνταν ότι προήγαγαν την ψυχική υγεία, ευρισκόμενοι σε ισορροπία.

Όταν, αντιθέτως, η μαύρη χολή βρισκόταν σε πλεόνασμα, τότε αναπτυσσόταν το φαινόμενο της μελαίνης χολής, ή αλλιώς μελαγχολίας.

Σταδιακά, μετά τον Μεσαίωνα, η λέξη εδραιώνεται ως συνώνυμη του αστείου.

Ωστόσο, ήδη από τα χρόνια του Μενάνδρου, του Αριστοφάνη, του Εύπολη και του Κρατίνου έχουμε την έννοια της κωμωδίας, ενός θεατρικού έργου το οποίο έχει ως σκοπό τη διασκέδαση αλλά και τον πολιτικό – σατιρικό σχολιασμό.

Η αίσθηση του χιούμορ

Δεν ξέρω αν έχει οιαδήποτε σημασία, πλην της γλωσσολογικής, το πώς ορίζεται ένα αστείο. Τουναντίον, πιστεύω σθεναρά ότι η αναζήτηση για το τι είναι χιούμορ είναι από μόνη της … χιουμοριστικά ειρωνική.

Το χιούμορ στα μάτια μου ορίζεται από τον βαθμό στον οποίο θα σε κάνει να νιώσεις ευθυμία, από την αποτελεσματικότητά του, δηλαδή, στο συγκεκριμένο κοινό στο οποίο απευθύνεται, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας από εμάς θα επιλέξει να αστειευτεί.

Κι ακόμα πιο σημαντικό, το αντικείμενο με το οποίο θα επιλέξει να αστειευτεί.

Υπό αυτήν την έννοια, η αίσθηση του χιούμορ είναι μία δεξιότητα η οποία αξιολογείται όχι μόνο σε σχέση με αυτό που λέγεται, αλλά και σε σχέση με αυτό που αποφασίζεται στρατηγικά να μην ειπωθεί.

Επιπλέον, το timing αλλά και το επίπεδο της ενσυναίσθησης και της οξυδέρκειας του επίδοξου γελωτοποιού λαμβάνονται υπ’όψιν στην τέχνη του γέλιου.

Διόλου τυχαίο, άλλωστε, το γεγονός ότι στο Αντιλεξικόν του μεγάλου Βοσταντζόγλου, το χιούμορ βρίσκει τη θέση του στο λήμμα «Νοημοσύνη», αλλά και το γεγονός ότι στα επιθυμητά χαρακτηριστικά για έναν ερωτικό σύντροφο, η αίσθηση του χιούμορ σκοράρει πάντα στις πρώτες θέσεις.

Για να μη σας κουράσω άλλο με τις φιλοσοφικές μου αναζητήσεις για το χιούμορ, όμως, εδώ θα παρουσιάσω αυτό για το οποίο πιθανότατα ήρθατε!

10 διαφορετικά είδη χιούμορ

Slapstick ή αλλιώς πρακτική κωμωδία

Η πρακτική κωμωδία είναι το χιούμορ που γίνεται χωρίς λέξεις, και μπορεί να βασίζεται είτε σε εκφράσεις του προσώπου, είτε και σε κινήσεις ολόκληρου του σώματος. Οι ρίζες του εντοπίζονται μερικούς αιώνες πίσω, όταν είδη επιτελεστικού θεάτρου άρχισαν να παίρνουν μορφή.

Ο ίδιος ο Shakespeare ενσωμάτωσε πολλά στοιχεία πρακτικού χιούμορ στα έργα του. Λίγο πιο σύγχρονος, σε εμάς, ωστόσο, ο Rowan Atkinson θεωρήθηκε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του.

Αν το καλοσκεφτούμε, οποιαδήποτε κωμική έκφραση ή γκριμάτσα μπορεί να θεωρηθεί πρακτική κωμωδία.

Συνήθως, δε, τα άτομα που κάνουν χιούμορ με αυτόν τον τρόπο εκπέμπουν την εικόνα της άνεσης με το σώμα τους και κατ’επέκταση την προσωπικότητά τους.

Λογοπαίγνιο

Κατά κάποιο τρόπο αυτή είναι η αντίθετη μορφή χιούμορ από τη σωματική κωμωδία. Κάθε παιχνίδισμα με τις λέξεις, και ιδίως η χρήση ή σύνθεση λέξεων με σκοπό να θυμίζουν μία άλλη, κανονική ή συνώνυμή τους, εμπίπτει σε αυτήν την κατηγορία.

Ομολογουμένως απαιτείται ένα εντυπωσιακό διανοητικό κεφάλαιο για να παραγάγει κανείς συστηματικά λογοπαίγνια.

Το αγαπημένο μου χαρακτηριστικό τους είναι η δυνατότητα που έχουν να «εμβολίζουν» μια συζήτηση αναπάντεχα.

Όταν το timing είναι κατάλληλο, τα λογοπαίγνια που τοποθετούνται σε συζητήσεις στις οποίες ο συνομιλητής, παρότι θα ακούσει κάτι παράξενο στη φράση, δε θα διαπιστώσει αμέσως τη διπλή σημασία της λέξης που άκουσε, είναι πραγματικά μοναδικά.

Ακούσιο

Αυτό είναι το χιούμορ το οποίο δεν ξέρεις καν ότι κάνεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δε θα σου φανεί αστείο, αν το διακωμωδήσεις.

Αν πρέπει να περιγραφεί κάπως, είναι ακριβώς η στιγμή εκείνη που παλεύεις να βρεις τα γυαλιά σου σε όλο το σπίτι, ενώ τα φοράς στο κεφάλι σου εδώ και τέσσερις ώρες.

Ή, για να μιλήσω βιωματικά, η αλησμόνητη εκείνη εβδομάδα που νόμιζα ότι είχα χάσει το χειριστήριο της τηλεόρασης, μόνο και μόνο για να το βρω στην κατάψυξη, ένα αίνιγμα που ακόμη παραμένει αναπάντητο.

Πολλές φορές, αν η παρέα παρατηρήσει ότι ένα από τα μέλη της μπλέκει συχνά σε τέτοιες καταστάσεις, είναι πιθανό να τις κρατήσει αθάνατες, αναφέροντάς τις ξανά και ξανά.

Όσο αυτό γίνεται καλοπροαίρετα, μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό συνδετικό κρίκο μεταξύ τους, όπως άλλωστε συμβαίνει γενικά με το γέλιο. Πάντοτε, βέβαια, εξαρτάται από το άτομο το οποίο δέχεται την πλάκα.

Γκροτέσκο, μαύρο ή dark χιούμορ

Το μαύρο χιούμορ – προσωπικό αγαπημένο – είναι ένας τρόπος αστεϊσμού στον οποίο αντικείμενο της πλάκας είναι κάτι πολύ μακάβριο, ταμπού ή και επίπονο (συνήθως για αυτόν που κάνει το αστείο).

Στο χώρο του stand-up comedy, το μαύρο χιούμορ μπορεί χρησιμοποιηθεί για να προκαλέσει μία ταύτιση με το κοινό, σχολιάζοντας βιωματικά και σκωπτικά προβλήματα που μοιράζονται πολλοί.

Ταυτόχρονα, όμως, μπορεί να είναι και ένας ανακουφιστικός τρόπος για να «εξορκίσουμε» κάτι το οποίο είναι τρομακτικό ή οδυνηρό.

Για παράδειγμα, μπορεί να δεις συχνά άτομα με ψυχικές διαταραχές ή χρόνια νοσήματα να καταφεύγουν σε αυτή τη μορφή χιούμορ για να κανονικοποιήσουν στην αφήγησή τους αυτό που τους συμβαίνει.

Τέλος, το black χιούμορ είναι και ένας τρόπος να αντιμετωπίσουμε τον πόνο και τον φόβο: γελώντας με αυτόν.

Αυτοσχεδιασμός

Άλλο ένα είδος χιούμορ το οποίο χρησιμοποιούν αρκετά οι stand-up κωμικοί, αλλά και πάσης φύσεως ηθοποιοί – χωρίς να περιορίζεται σε αυτόν τον κύκλο.

Εξ όσων αντιλαμβάνομαι, το να αυτοσχεδιάσεις ένα αστείο κομμένο και ραμμένο στην κατάσταση, τη ροή της συζήτησης ή το κοινό που έχεις απέναντί σου, είναι μία δύσκολη υπόθεση.

Ένας ηθοποιός γνωστός για τον αυτοσχεδιασμό που κάνει είναι ο ταλαντούχος Steve Carell (αν είσαι λάτρης του The Office, όπως εγώ, τον γνώρισες ως Michael Scott)!

Καταστασιακό

Το καταστασιακό χιούμορ είναι ένας τρόπος να αστειευτείς με μία κατάσταση που δεν είναι εγγενώς αστεία, ή μπορεί να είναι ακόμα και συνηθισμένη ή βαρετή για εσένα. Είναι ένα είδος κωμωδίας το οποίο εδραιώθηκε μέσα από την τηλεόραση, σε σειρές όπως τα Φιλαράκια, το Seinfeld και το Big Bang Theory.

Στο χιούμορ καταστάσεων το αστείο μπορεί να έγκειται, απλά, στον τρόπο που θα ειπωθεί.

Αυτό συμβαίνει πολύ συχνά με εκείνον τον έναν φίλο που όλοι έχουμε, και ο οποίος αντιμετωπίζει όλη του τη ζωή με χιούμορ, επομένως ακόμα και οι περιγραφές του για καθημερινές καταστάσεις καταλήγουν να έχουν πολλή πλάκα.

Αυτοσαρκαστικό

Ο αυτοσαρκασμός είναι ένας από τους πιο ακομπλεξάριστους τρόπους να κάνεις πλάκα με μια κατάσταση, αλλά και να κοινωνικοποιηθείς, σπάζοντας τον φραγμό σε σχέσεις με ανθρώπους που μπορεί να θες να σε γνωρίσουν καλύτερα.

Το άτομο που αυτοσαρκάζεται αποπνέει, συνήθως, μία αυτοπεποίθηση, παραδεχόμενο ότι αναγνωρίζει τα ελαττώματά του ή τις ειρωνίες στη ζωή του, αλλά παρ’όλα αυτά έχοντας κατακτήσει έναν τρόπο να τα αντιμετωπίζει με χιούμορ και ανοιχτή διάθεση.

Από την άλλη πλευρά, επειδή οι αφηγήσεις μας για τον εαυτό μας είναι ικανές να δημιουργούν πραγματικότητες, δεν πρέπει να συγχέουμε τον αυτοσαρκασμό με την αυτο-υποτίμηση.

Ο αυτοσαρκασμός αφορά περισσότερο τυχαίες καταστάσεις ή ευτράπελα, όπως μπορεί να είναι μία αστεία, ακίνδυνη πτώση στο δρόμο, παρά χαρακτηριστικά μας, όπως σημεία της εξωτερικής μας εμφάνισης που κατά βάθος μας είναι ανεπιθύμητα.

Προσβλητικό ή roasting

Κατά κάποιο τρόπο αυτό το είδος χιούμορ αποτελεί τον αντίθετο πόλο του προηγούμενου. Παρ’ότι το ονομάζω «προσβλητικό», στην πραγματικότητα δεν αναφέρομαι σε μία πραγματική προσβολή, η οποία σαν στόχο έχει να θιγεί ο παραλήπτης, αλλά σε αυτό που στην Αμερική έχει γίνει γνωστό ως roasting.

Είναι, λοιπόν, μία συναινετική μορφή αστεϊσμού, στην οποία χαρακτηριστικά ενός ατόμου γίνονται αντικείμενο χιούμορ, με το οποίο στόχος είναι να περάσουν καλά όλοι οι παρευρισκόμενοι. Δεν είναι μια πλάκα εις βάρος ενός ατόμου, αλλά μία πλάκα που γίνεται με τη συμμετοχή του.

Έτσι, επιλέγονται στοιχεία της εμφάνισης ή της προσωπικότητας τα οποία είναι είτε «ανώδυνα», είτε εμφανώς επεξεργασμένα και αποδεκτά από τον πρωταγωνιστή του αστείου, όπως μπορεί να είναι για παράδειγμα μία παράφωνη στυλιστική επιλογή, μία εμφανής αντίφαση ή ένα δυνατό γέλιο.

Φυσικά, το προσβλητικό χιούμορ παραμένει αμφιλεγόμενο, γιατί μπορεί να υποθάλπτει και αρνητικά συναισθήματα προς το άτομο για το οποίο γίνεται το αστείο. Πολλοί stand-up κωμικοί έχουν κριθεί για ρατσιστικά αστεία, τα οποία έχουν δικαιολογηθεί υπό τον μανδύα του dark roasting.

Σάτιρα

Δεν είναι τυχαίο που το προσβλητικό χιούμορ ακολουθείται εδώ από τη σάτιρα, μιας και είναι ένα από τα πιο πολυσυζητημένα είδη αστεϊσμού, το οποίο, μάλιστα, στο παρελθόν, έχει επισύρει ακόμα και νομικές συνέπειες στον κωμικό που το έχει επιστρατεύσει.

Η σάτιρα είναι ένας είδους χιουμοριστικού σχολιασμού δημοσίων προσώπων και καταστάσεων, συχνά με πολιτική χροιά. Συνηθίζεται να γίνεται και γραπτά, αλλά και μέσα από γελοιογραφίες.

Ο σκοπός της είναι να προβληματίσει, να καυτηριάσει και να φέρει ενώπιον του κοινού άτομα τα οποία παρεκκλίνουν από τον δημόσιο ρόλο τους, ιδίως όταν ανήκουν στο χώρο της πολιτικής.

Μία εγχώρια υπόθεση σάτιρας η οποία πήρε το δρόμο της δικαιοσύνης ήταν, για όσους θυμούνται, η διαμάχη μεταξύ Τζίμη Πανούση και Γιώργου Νταλάρα.

Ο εμπρηστικός Τζιμάκος είχε σχολιάσει τη φιλανθρωπική δράση του Νταλάρα με καχυποψία και ειρωνία, εγείροντας μία αντίδραση που έφτασε μέχρι τα δικαστήρια. Έκτοτε, ο καταδικασθείς Πανούσης τον αποκαλούσε «ακατονόμαστο»…!

Η σάτιρα μπορεί να γίνει, λοιπόν, επικίνδυνη για αυτόν που την κάνει. Ποιός μπορεί να ξεχάσει την επίθεση που ακολούθησε η δημοσίευση ενός σατιρικού τεύχους εις βάρος του Ισλάμ στο περιοδικό Charlie Hebdo, το 2015;

Ξερό ή φλεγματώδες χιούμορ

Το χιούμορ αυτό σε εμάς είναι γνωστό και ως αγγλικό.

Στηρίζεται περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο θα ειπωθεί, παρά στο περιεχόμενό του, ο οποίος είναι συνήθως ανέκφραστος, δημιουργώντας μια αντίφαση μεταξύ αυτού που λέγεται και αυτού που φαίνεται στο πρόσωπο του κωμικού.

Ο Steven Wright θεωρείται χαρακτηριστικά ένας κωμικός του οποίου ολόκληρη η περσόνα είναι μία ξηρή, φλατ εκφορά χιουμοριστικού λόγου (θα ήταν και ένα κατάλληλο άτομο για να δεχθεί roasting, τώρα που το σκέφτομαι!). Για του λόγου το αληθές:

Εσύ τι είδους χιούμορ συνηθίζεις να κάνεις και με τι αστεία τείνεις να γελάς περισσότερο; Προτιμάς βιντεάκια με πρακτικά αστεία και φάρσες ή μαραθώνιους πνευματικά διεγερτικού stand-up comedy;

Καθημερινά προχωράμε στο δρόμο, βαδίζουμε προς το χώρο εργασίας μας, ακούμε και βλέπουμε ικανοποιητικά και είμαστε σε θέση να ενσωματωνόμαστε σε κοινωνικά συστήματα εκπαίδευσης, εργασίας και διαπροσωπικών σχέσεων χωρίς ιδιαίτερα εμπόδια.

Αυτό δεν ισχύει, όμως, για όλους. Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι ζουν την καθημερινότητά τους σε έναν κόσμο φτιαγμένο, μεν, υπό αυτούς τους ίδιους όρους αρτιμέλειας, εχθρικό δε απέναντι σε κάθετι δεν πληροί τα κριτήρια που έχει θέσει μια κοινωνία που στο διαφορετικό απαντά με περιθωριοποίηση.

Το φαινόμενο αυτό αποκαλείται μισαναπηρισμός (disablism).

Ο Goodley μιλά για τον μισαναπηρισμό στο βιβλίο του “Dis/ability studies: Theorising disablism and ableism” (2014).

Ορίζει το φαινόμενο ως «ένα σύνολο υποθέσεων, αντιλήψεων και πρακτικών που αψηφά τα δικαιώματα των αναπήρων, αντιμετωπίζει τα ανάπηρα άτομα ως κατώτερα και τα οδηγεί σε μια σειρά αποκλεισμών».

Με απλά λόγια, ο μισαναπηρισμός είναι ένα σύστημα στάσεων της κοινωνίας το οποίο υποβαθμίζει την αξία των αναπήρων μέσα από μια πολλαπλή περιθωριοποίηση που οδηγεί σε εξαιρετικά μειωμένες ευκαιρίες για τα άτομα με αναπηρία.

Στον αντίποδά του βρίσκεται η έννοια της εξιδανικευμένης κανονικότητας (ableism), μια κοινωνική συνθήκη στην οποία η έλλειψη αναπηρίας (ιδίως όταν αυτή είναι ορατή) αποτελεί τον χρυσό κανόνα της διαβίωσης αλλά και συμβίωσης του κοινωνικού συνόλου.

Απλούστερα, μια κοινωνία που εξιδανικεύει την κανονικότητα είναι αυτή που λαμβάνει ως αυτονόητο ότι δεν υπάρχουν ανάπηρα άτομα μεταξύ των μελών της.

Το φαινόμενο είναι πολυεπίπεδο και διαπνέει όλες της σφαίρες της ζωής των αναπήρων.

Ο μισαναπηρισμός στην εργασία

Οι ανάπηροι αντιμετωπίζουν υψηλά ποσοστά ανεργίας. Αυτή είναι μια από τις σοβαρότερες μορφές αποκλεισμού, καθώς αναγκάζονται να βασιστούν σε πενιχρά προνοιακά επιδόματα.

Σε έρευνα του 2011, εργοδότες και υπάλληλοι τμημάτων ανθρωπίνου δυναμικού ερωτήθηκαν για ποιό λόγο πιστεύουν ότι άλλοι συνάδελφοί τους δε θα προσλάμβαναν ένα ανάπηρο άτομο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:

• Υπάρχει ανησυχία για το κόστος των υποδομών, τις ιατροφαρμακευτικής ασφάλισης και λοιπόν διευκολύνσεων που χρειάζεται ένα εργαζόμενο άτομο με αναπηρία
• Υπάρχει άγνοια για το πώς να διαχειριστούν τις ανάγκες των αναπήρων εργαζομένων, και δεν μπορούν να τις αξιολογήσουν, επειδή δεν επιτρέπεται να απευθύνουν ερωτήσεις για την αναπηρία
• Οι εργοδότες φοβούνται τις νομικές συνέπειες που ακολουθούν την πειθάρχηση ή την απόλυση ενός αναπήρου
• Πιστεύουν ότι οι ανάπηροι εργαζόμενοι δεν μπορούν να είναι παραγωγικοί και μπορεί να χειροτερέψει η αναπηρία τους, συνεπώς και η απόδοσή τους

Διαπροσωπικές και σεξουαλικές σχέσεις

Στο πεδίο των σχέσεων τα πράγματα είναι εξίσου δύσκολα. Τα ανάπηρα άτομα βιώνουν το φαινόμενο της βρεφοποίησης (infantilization), μια κατάσταση στην οποία γίνονται αντιληπτά ως, ακόμη, μικρά παιδιά, στα οποία δεν αξιώνεται το δικαίωμα στη δημιουργία σχέσεων αλλά και η επιθυμία και ικανότητα για σεξ.

Αυτό το πρόβλημα διογκώνεται στις περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει κάποια νοητική αναπηρία, και είναι μια αόρατη έκφανση αυτού που ονομάζουμε μισαναπηρισμός.

Επιπλέον, τα ποσοστά σεξουαλικής κακοποίησης των ατόμων με αναπηρία φαίνεται ότι είναι αρκετά υψηλά. Ακόμη συχνότερες είναι οι λιγότερο εμφανείς πτυχές της κακοποίησης και του αποκλεισμού μέσα σε σχέσεις, όπως είναι, μεταξύ άλλων:

• Η κακοποίηση μέσω της αυταρχικής διαχείρισης χρημάτων (financial abuse), όπου το ανάπηρο άτομο μπορεί να υποστεί συμπεριφορές στις οποίες το άλλο πρόσωπο της σχέσης παρακρατά τα χρήματά του, δεν το λαμβάνει υπ’όψιν σε καίριες οικονομικές αποφάσεις για την κοινή τους ζωή ή/και κλέβει χρήματα.
• Η συναισθηματική κακοποίηση
• Η παραμέληση
• Η κλοπή των φαρμάκων ενός αναπήρου από πρόσωπο με το οποίο σχετίζεται
• Η αρνητική αντίδραση του περιβάλλοντος ενός ατόμου χωρίς αναπηρία το οποίο σχετίζεται με ένα ανάπηρο άτομο, ειδικά σε ερωτικές σχέσεις

Ο μισαναπηρισμός στη γλώσσα

Ο τρόπος με τον οποίο αφηγούμαστε κάτι, ως κοινωνικό σύνολο, αντανακλά την πραγματικότητα του περιβάλλοντος. Είναι, δε, ικανός να διαμορφώσει πραγματικότητες και να διαπλάσει τον τρόπο με τον οποίο και οι επόμενες γενιές αντιλαμβάνονται τους αναπήρους.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα μπορεί να είναι:

• Η χρήση ενός όρου για να περιγραφεί κάτι χλευαστικό ή υποτιμητικό: «Καλά, αυτιστικός είσαι;»
• Η ουδετεροποίηση και βρεφοποίηση των αναπήρων: «Έχει έρθει αυτό το καημένο παιδάκι στο καροτσάκι», η οποία συχνά συνοδεύεται από μια αλλαγή στον τόνο της φωνής, όπως όταν μιλάμε και σε ένα μικρό παιδί
• Η έννοια των «ειδικών αναγκών»: Η κοινότητα των ατόμων με αναπηρία δεν αποδέχεται τον όρο «άτομα με ειδικές ανάγκες», καθώς υπονοεί έναν ακραιφνή διαχωρισμό
• Η απεύθυνση στους φροντιστές των αναπήρων αντί για τα ίδια τα άτομα

Μια κοινωνία φτιαγμένη για μερικούς, δεν είναι μια κοινωνία για όλους και επ’ουδενί δεν είναι μια κοινωνία ισότητας. Ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το προνόμιο της υγείας είναι εύθραυστο, και μπορεί να αλλάξει μέσα σε μια και μόνο στιγμή.

Τα άτομα με αναπηρία είναι άτομα ολόκληρα, και δε χρειάζονται οίκτο, αλλά ούτε και μπορούν να ενσωματωθούν στην κοινωνία σε συνθήκες αδιαφορίας από το υπόλοιπο σύνολο. Οι ανάπηροι άνθρωποι δεν είναι η αναπηρία τους· η αναπηρία είναι μονάχα ένα κομμάτι της ζωής τους.

Στην πραγματικότητα τους γνωρίζεις πολύ καλά. Τους βλέπεις καθημερινά και στα σοκάκια της Αθήνας. Οι άνθρωποι των υπονόμων δεν είναι άλλο παρά άστεγοι οι οποίοι αναζήτησαν καταφύγιο στα υπόγεια τούνελ του Λας Βέγκας.

Το πρόβλημα της έλλειψης στέγης στην Αμερική

Τον Ιανουάριο του 2020 υπήρχαν 580,466 άστεγοι στην Αμερική. Το 70% ήταν άνθρωποι που ζούσαν μόνοι τους, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό αφορούσε οικογένειες με παιδιά. Μεταξύ του 2019 και του 2020, το ποσοστό έλλειψης στέγης αυξήθηκε κατά 2%. Ανάμεσά τους υπάρχουν, φυσικά, και άστεγοι που δεν εντοπίζονται, συνεπώς οι ειδικοί εικάζουν ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλοί περισσότεροι.

Αντίστοιχα, υπάρχουν οι χρόνια άστεγοι, οι οποίοι δεν έχουν στέγη για τουλάχιστον ένα χρόνο ή που μένουν χωρίς στέγη τουλάχιστον 4 φορές μέσα σε 3 χρόνια για το σύνολο τουλάχιστον ενός έτους. Το 6% των αστέγων είναι βετεράνοι πολέμου.

Ορισμένοι παράγοντες αυξημένου ρίσκου είναι το φύλο (οι άνδρες καταλήγουν συχνότερα στο δρόμο), αλλά και η φυλή (φερειπείν, οι Αφροαμερικανοί έχουν αυξημένες πιθανότητες να μείνουν άστεγοι).

Ορισμένοι μύθοι

Ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένους μύθους σχετικά με τους αστέγους. Ξεκινώντας με τον πιο βασικό. Οι άνθρωποι των υπονόμων που μας αφορούν εδώ, αλλά και γενικότερα οι άστεγοι, δεν είναι όλοι ναρκομανείς ή ψυχικά διαταραγμένοι. Σύμφωνα με το NYU, συνήθως η κατάχρηση ουσιών είναι αποτέλεσμα της ζωής στο δρόμο και όχι η αιτία που κατέληξαν εκεί οι άνθρωποι.

Ένας ακόμη μύθος είναι ότι οι κακές επιλογές τους τούς οδήγησαν στο δρόμο. Αρχικά, ειδικά στην Ελλάδα, μετά την συντριπτική οικονομική κρίση που περάσαμε (και την οποία διανύουμε ακόμη), δεν είναι δυνατόν να το πιστεύουμε αυτό. Φυσικά και υπάρχουν άνθρωποι που πήραν λάθος δρόμο. Αλλά οι περισσότεροι έχουν καταλήξει εκεί που είναι επειδή είναι μακροχρόνια άνεργοι, προσπαθούν, αλλά αδυνατούν να βρουν εργασία ή είναι πολύ μεγάλοι για να το κάνουν, αντιμετωπίζουν ασθένειες ή είναι συγγενείς ασθενών κ.ο.κ.

Επίσης, στην Αμερική η στέγαση δεν φαίνεται να είναι καν μέρος της συνολικής υποδομής της χώρας. Και, ας μην ξεχνάμε, ότι πρόκειται για μια χώρα στην οποία οι άνθρωποι χρειάζονται δάνεια ακόμη και για να σπουδάσουν.

Οι άνθρωποι των υπονόμων στο Λας Βέγκας

Οι άνθρωποι των υπονόμων έχουν δημιουργήσει μια δική τους κοινωνία κάτω από τα φώτα του Λας Βέγκας. Υπολογίζεται ότι είναι τουλάχιστον 1000, ανάμεσά τους βετεράνοι, πρώην ναρκομανείς, άνθρωποι που προσπαθούν να ξεφύγουν από την προηγούμενη ζωή τους, ακόμη και παιδιά. Προσπαθούν, όσο μπορούν, να δημιουργήσουν ένα άνετο περιβάλλον που να θυμίζει διαμέρισμα. Αλλά οι άνθρωποι των υπονόμων έχουν να αντιμετωπίσουν πολλά προβλήματα.

Καταρχάς, τα τούνελ δημιουργήθηκαν για να αποχετεύεται το νερό της βροχής. Αν βρέξει, οι άνθρωποι αυτοί κινδυνεύουν να χάσουν τα πάντα, ακόμη και τις ζωές τους. Παράλληλα, μεταξύ άλλων, πρέπει να αντιμετωπίσουν τους κλέφτες, τις νυχτερίδες και τους αρουραίους, και τις κακές συνθήκες υγιεινής.

Τι μας θυμίζουν όλα αυτά

Οι άνθρωποι των υπονόμων του Λας Βέγκας μας θυμίζουν – ή θα έπρεπε να μας θυμίζουν – τους δικούς μας αστέγους. Αυτούς τους ανθρώπους που προσπερνάμε στους δρόμους λες και είναι αόρατοι.

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2018, ο Δήμος Αθηναίων υπολογίζει ότι ο αριθμός των αστέγων ανέρχεται στα 790 άτομα. Φυσικά, ο αριθμός αυτός μεταβάλλεται συνέχεια. Από αυτούς τους ανθρώπους, οι 200 περίπου εξυπηρετούνται από δομές φιλοξενίας του Δήμου.

Υπάρχουν, ευτυχώς, ξενώνες, όπως η «Εστία» και ο «Ιονίς», ομάδες (όπως του ΚΥΑΔΑ) που μοιράζουν τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης κ.ά., αλλά υπάρχουμε και εμείς. Εμείς που δεν πρέπει να αποστρέφουμε το βλέμμα, αλλά να προσπαθούμε να βοηθάμε όσο περισσότερο μπορούμε.

Αν θέλεις να βοηθήσεις μπορείς να αναζητήσεις τους κατάλληλους οργανισμούς στο διαδίκτυο. Ή να ακολουθήσεις την ιστοσελίδα των Γιατρών του Κόσμου.

Και το Facebook, φυσικά, δεν έχασε χρόνο να ανταποκριθεί στις εξελίξεις. Το Horizon Workrooms είναι το νέο, επαναστατικό εργαλείο για απομακρυσμένη εργασία που ανακοίνωσε η πλατφόρμα.

Αν δεν έχεις μάθει τα νέα, you are in for a treat! Ελπίζουμε να σου αρέσει το VR, γιατί θα γίνει και αυτό μέρος μιας νέας κανονικότητας στο χώρο εργασίας.

Μια νέα πραγματικότητα

Πριν αναφερθούμε πιο αναλυτικά στο Horizon Workrooms, είναι σημαντικό να αναφέρουμε το εξής:

Όπως είναι λογικό, εξαιτίας της ιδιάζουσας κατάστασης που επικρατεί στον κόσμο, νέα trends έχουν προκύψει στον εργασιακό χώρο, δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα. Μεταξύ άλλων, δίνεται μεγάλη βάση στο να προσφέρονται στους εργαζόμενους ασφαλή περιβάλλοντα εργασίας. Το digital κυριαρχεί και οι εταιρείες θα αναγκαστούν να επενδύσουν σε τεχνολογίες που θα συμβάλλουν στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει το διαδίκτυο για απομακρυσμένη εργασία.

Εκτός αυτών, η ευέλικτη εργασία, τόσο σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα των ανθρώπων, όσο και το χώρο στον οποίο εργάζονται έχει σίγουρα έρθει για να μείνει. Φαίνεται να δίνεται βάση στην ισορροπία μεταξύ εργασιακής και επαγγελματικής ζωής, ενώ ένα σημαντικό και αναπτυσσόμενο trend είναι, φυσικά, και τα coworking spaces.

Τα coworking spaces προσφέρουν ένα καλύτερο, ασφαλέστερο, πιο κοινωνικό και πιο κατάλληλα διαμορφωμένο περιβάλλον για απομακρυσμένη εργασία σε σχέση με τις καφετέριες. Οπότε δεν είναι παράξενο που η δημοφιλία τους έχει αυξηθεί σημαντικά.

Horizon Workrooms για απομακρυσμένη εργασία

Όπως αναφέραμε παραπάνω, το Horizon Workrooms είναι το νέο app που παρουσίασε (και που ήδη χρησιμοποιεί) το Facebook για απομακρυσμένη εργασία. Στηρίζεται στην εικονική πραγματικότητα και λειτουργεί με το VR set Oculus Quest 2.

Δεν έχεις VR set; Μην αγχώνεσαι. Το Facebook έχει προνοήσει και οι χρήστες θα μπορούν να συμμετάσχουν στα workrooms και μέσω παραδοσιακής βιντεοκλήσης.

Πώς θα μοιάζει μια συνάντηση;

Μια συνάντηση με τους συναδέλφους σου θα μοιάζει περίπου σαν μια πραγματική συνάντηση. Με τη διαφορά ότι θα βρίσκεται στη σφαίρα του virtual reality. Και θα μοιάζετε όλοι λίγο με cartoon. Και θα είναι σαν να είστε στο ίδιο δωμάτιο ακόμη και αν βρίσκεστε σε άλλη χώρα. Σε αυτό θα συμβάλει σημαντικά και η τεχνολογία του spatial audio, καθώς οι φωνές των συνομιλητών σου θα ακούγονται σαν να έρχονται από την ακριβή θέση στην οποία κάθονται στον εικονικό χώρο. Οπότε η έντασή τους θα αυξομειώνεται ανάλογα με το πόσο μακριά ή πόσο κοντά σου βρίσκονται.

Θα κάθεστε όλοι γύρω από ένα τραπέζι και θα μπορείτε να επιλέξετε το πώς θέλετε να είναι ο χώρος στον οποίο θα εργαστείτε. Μάλιστα, ο χώρος θα αυξάνεται, αν χρειάζεται, ανάλογα και με το πόσα άτομα συμμετέχουν σε μια κλήση.

Τι θα μπορείς να κάνεις;

Με το Horizon Workrooms θα μπορείς να κάνεις πολλά. Ένα πρώτο σημαντικό (και αγαπημένο μας) στοιχείο είναι το ότι θα μπορείς να κινείς τα χέρια σου ακριβώς όπως και στην πραγματικότητα. Αν είσαι τύπος που εκφράζεται με τα χέρια, θα λατρέψεις αυτό το feature. Τέλος, λοιπόν, το να προσπαθείς να κάνεις τα πάντα με ένα τηλεκοντρόλ.

Δεν θέλεις να αποχωριστείς το desktop σου; No problem! Μπορείς να το φέρεις μαζί σου μέσα στην εικονική πραγματικότητα. Όχι μόνο θα μπορείς να δεις, αλλά και να μοιραστείς το desktop σου. Θα μπορείς ακόμη και να γράψεις στο πληκτρολόγιό σου, έχοντας μια εικονική αναπαράστασή του μπροστά σου. Βέβαια, προς το παρόν υπάρχουν περιορισμένα συμβατά πληκτρολόγια.

Ακόμη, θα μπορείς να σηκωθείς και να γράψεις στον εικονικό πίνακα που θα υπάρχει στον χώρο. Game changer σε ό,τι αφορά τις παρουσιάσεις.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι το Facebook έχει διαβεβαιώσει ότι οι συζητήσεις δεν θα χρησιμοποιούνται για το targeting των διαφημίσεων.

Δεν ξέρουμε για εσένα, πάντως εμείς περιμένουμε το Horizon Workrooms πώς και πώς!

Αλλά ας δούμε μερικά εγκλήματα που συγκλόνισαν το πανελλήνιο, όπως και να έχει, καθώς από ό,τι φαίνεται, ένα πράγμα μένει σταθερό για τους ανθρώπους κάθε εποχής. Και αυτό είναι η βαναυσότητα. Και πραγματικά ως ανθρωπότητα έχουμε καταφέρει να εφεύρουμε ποικιλία τρόπων για να βασανίσουμε ο ένας τον άλλον ανά τους αιώνες.

Εγκλήματα που συγκλόνισαν: Από δολοφονίες μέχρι εγκλεισμούς

Μια δολοφονία κι ένα ρεμπέτικο

«Καημένε Αθανασόπουλε, τι σου ‘μελλε να πάθεις, από κακούργα πεθερά, τα νιάτα σου να χάσεις» είναι μερικοί στίχοι του «Κακούργα Πεθερά» , διόλου τυχαίοι, καθώς ο Δημήτρης Αθανασόπουλος δολοφονήθηκε το 1931 από τη σύζυγο και την πεθερά του και είναι δικαίως ένα από αυτά τα εγκλήματα που συγκλόνισαν την κοινωνία μας.

Βέβαια, λέγεται ότι ο Αθανασόπουλος δεν ήταν ακριβώς «άγιος» (αν και αυτό, φυσικά, δεν δικαιολογεί τη δολοφονία του). Την εποχή εκείνη χαρακτηριζόταν ως γυναικάς και μάλιστα ορισμένοι υποστήριζαν ότι διατηρούσε σχέση με τη μητέρα της γυναίκας του.

Κακοποιούσε τη γυναίκα του και όταν στις 4 Ιανουαρίου του 1931 αυτή η κακοποίηση έγινε χειρότερη από ποτέ, εκείνη ζήτησε τη βοήθεια της μητέρας της. Η πεθερά έπεισε τον ανιψιό της να πυροβολήσει τον Αθανασόπουλο και αφού τεμάχισαν το πτώμα, το πέταξαν στο ρέμα του Ιλισσού.

Η ελληνική κοινωνία του ’80 παθαίνει σοκ

Ένα ακόμη από τα εγκλήματα που συγκλόνισαν την ελληνική κοινωνία είναι η ιστορία του 27χρονου τότε Παναγιώτη Φραντζή. Στις 24 Ιουνίου του 1987 ο σύζυγος της Ζωής Γαρμανή (18 ετών) τη στραγγάλισε και την τεμάχισε με ένα χασαπομάχαιρο. Ο λόγος;

Η κοπέλα έχασε τη ζωή της για έναν καυγά. Ο άνθρωπος που βρήκε τα κομμάτια της στις πλαστικές σακούλες είπε χαρακτηριστικά: «Νόμισα ότι είναι χοιρινό κρέας. Μόλις το αναποδογύρισα διαπίστωσα ότι ήταν κομμάτι από γυναικείο σώμα».

Κάθε ιστορία «Κωσταλέξι»

Το χωριό Κωσταλέξι έχει κερδίσει δικαίως μία θέση στη λίστα  με τα εγκλήματα που συγκλόνισαν την Ελλάδα καθώς έχει γίνει πλέον συνώνυμο με κάθε ιστορία καταναγκαστικής απομόνωσης-φυλάκισης ανθρώπων από συγγενικά τους πρόσωπα. Όταν η υπόθεση ήρθε στο φως, στις 7 Νοεμβρίου του 1978, επικράτησε ένα δημοσιογραφικό μπάχαλο.

Οι άνδρες της ΕΛ.ΑΣ. βρήκαν σε ένα βρώμικο δωμάτιο, σε άγρια και άθλια κατάσταση, την Ελένη Καρυώτη η οποία είχε παραμείνει έγκλειστη στο σπίτι της οικογένειάς της για 29 χρόνια. Και τι δεν ειπώθηκε στη συνέχεια. Η Ελένη, αλλά και η οικογένειά της, έγιναν βορά των μέσων ενημέρωσης.

Μια εκδοχή για την αιτία του εγκλεισμού της ήταν ότι είχε συνάψει σχέση με έναν δάσκαλο ο οποίος ήταν κομμουνιστής. Άλλοι υποστηρίζουν πως στην πραγματικότητα η Ελένη είχε ψυχολογικά προβλήματα και πως για να μην υποστεί τις άθλιες συνθήκες στο Δαφνί, στο οποίο κατέληξε για ένα διάστημα, ο πατέρας της την πήρε πίσω στο σπίτι.

Λέγεται, επίσης, ότι όλη η οικογένεια ζούσε κάτω από τις ίδιες κακές συνθήκες με την ίδια. Αμφιλεγόμενο το κατά πόσο αυτό δικαιολογεί την άθλια κατάσταση στην οποία βρέθηκε, πάντως τα αδέλφια της που την ανέλαβαν μετά το θάνατο των γονιών τους, αθωώθηκαν τελικά.

Ένα σύγχρονο «Κωσταλέξι»

Γιατί τέτοιοι είμαστε εμείς οι άνθρωποι. Δεν μας έφτασε το ένα. Και παρά το γεγονός ότι αυτό δεν είναι το μόνο από τα σύγχρονα εγκλήματα που συγκλόνισαν την κοινωνία μας, είναι ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα του μέχρι πού μπορεί να φτάσει η απανθρωπιά.

Το σύγχρονο «Κωσταλέξι» αφορά την υπόθεση της Μαρίας Παπαδοπούλου η οποία κρατούνταν φυλακισμένη για περίπου 8 χρόνια στο σπίτι της στην Καλλιθέα. Η 77χρονη δράστης και ο συγγενής της, που υποτίθεται ότι θα φρόντιζαν την ανάπηρη γυναίκα μετά το θάνατο της μητέρας της, απέσπασαν την ακίνητη περιουσία της και τη σύνταξη των 1.200 ευρώ.

Η άτυχη γυναίκα έμεινε στο φωταγωγό να σαπίζει, να διψά και να αποστεώνεται, μέχρι που το 2014 επενέβησαν οι γείτονες, καλώντας το Υγειονομικό. Η Μαρία βρέθηκε στο φωταγωγό του σπιτιού.

Και τι μας έμαθαν τελικά όλα αυτά τα εγκλήματα…

Αυτά είναι λίγα μόνο από τα εγκλήματα που συγκλόνισαν συθέμελα την ελληνική κοινωνία. Και συνεχίζονται. Και επιμένουν. Τι να πρωτοθυμητούμε από εγκλήματα; Για το έγκλημα στα Γλυκά Νερά; Τη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη;

Το ότι ο Θανάσης Αρβανίτης έκοψε το κεφάλι της συζύγου του όσο ήταν ακόμη ζωντανή και το περιέφερε σαν λάφυρο πολέμου στους δρόμους της Σαντορίνης; Και πόσα άλλα «Κωσταλέξι» έχουν συμβεί και συνεχίζουν να συμβαίνουν άραγε γύρω μας;

Εμείς; Έχουμε υπάρξει μάρτυρες τέτοιων περιστατικών; Έχουμε μιλήσει για αυτά; Έχουμε προσπαθήσει να βοηθήσουμε; Αλλά καταλαβαίνω. Είναι δύσκολο να επέμβει κανείς. Εδώ δεν ανοίγει κανείς τα πατζούρια του όταν μια νεαρή κοπέλα ουρλιάζει για βοήθεια μέσα στη μέση του δρόμου, στα όρια του να βιαστεί.

Δεν θέλουμε να εμπλακούμε. Μαθαίνουμε να φωνάζουμε «φωτιά!», γιατί ξέρουμε ότι αν κανείς δεν ενδιαφερθεί για εμάς, τουλάχιστον θα ενδιαφερθεί μην τυχόν καεί το σπίτι του. Μάλλον.

Δεν μπορώ να φανταστώ χειρότερη μοίρα από το να ξυπνήσεις άνθρωπος και να «κοιμηθείς» κρέας. Αυτή είναι η άλογη βία. Εκεί μας οδηγεί. Μήπως να την καταπολεμούσαμε πιο ενεργά;

Αποφάσισα ότι ο φανατισμός θα είναι το ξεκίνημα. Αυτή τη μάστιγα των ημερών μας (αν και δεν είναι σε καμία περίπτωση μόνο σύγχρονο φαινόμενο). Όχι τόσο επειδή θα μπορούσα ποτέ να τον ορίσω επαρκώς ή να σου παρουσιάσω όλες τις μορφές που έχει πάρει ο φανατισμός στην ιστορία και τις εκδηλώσεις του, αλλά περισσότερο επειδή χρειαζόμαστε πάντα σταθερές που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ως ορμητήρια.

Πιο πολύ σε αυτό το άρθρο θέλω να σου μιλήσω για τα άκρα που έχω αρχίσει να παρατηρώ όλο και πιο έντονα τώρα τελευταία. Την πόλωση μεταξύ των ανθρώπων.

Μέρος πρώτο: τι είναι ο φανατισμός

Κάνοντας μια γρήγορη αναζήτηση σχετικά με τον όρο, έπεσα σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο με τίτλο The Many Faces of Fanaticism του διδακτορικού φοιτητή Kalmer Marimaa. Αναφέρεται αναλυτικά στο τι είναι ο φανατισμός, αλλά και στα χαρακτηριστικά ενός φανατικού.

Υπογραμμίζει πως ο όρος έχει χρησιμοποιηθεί συχνά με πολύ ευρύ τρόπο, ακόμη και για συμπεριφορές που δεν υπήρχε λόγος να έχουν αυτήν την «ταμπέλα» και δίνει ορισμένα παραδείγματα ορισμών. Θα κρατήσω δύο από αυτά εδώ:

Σύμφωνα με το Webster‘s Encyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language ο φανατικός είναι «ένας άνθρωπος με ακραίο και άκριτο ενθουσιασμό ή ζήλο, όπως στη θρησκεία ή την πολιτική» (1996, σ. 697).

Ο Marimaa φέρνει επίσης το παράδειγμα του ορισμού που χρησιμοποιεί ο Tõnu Lehtsaar: «το να ακολουθεί κανείς ή να υπερασπίζεται κάτι με ακραίο και παθιασμένο τρόπο ο οποίος ξεφεύγει από την κανονικότητα. Ο θρησκευτικός φανατισμός χαρακτηρίζεται από τυφλή πίστη, τη δίωξη όσων διαφωνούν και την έλλειψη πραγματικότητας».

Μέρος δεύτερο: ΕΙΣΑΙ ΠΡΟΒΑΤΟ!

«Είσαι πρόβατο! Το εμβόλιο θα σου προκαλέσει καρκίνο».

Υποθέτω πως είμαι τυχερή που η φράση δεν ήταν: «Ελπίζω το εμβόλιο να σου προκαλέσει καρκίνο».

Μια εμφανέστατη πόλωση στις μέρες μας αφορά το ζήτημα του εμβολίου. Γενικότερα η πανδημία έφερε πολλά «διαμαντάκια» στην επιφάνεια. Προσωπικά έχω σιχαθεί και τις δύο ακραίες πλευρές. Οι «ελπίζω να ψοφήσεις, αντιεμβολιαστή» και οι «ελπίζω να κάνεις τερατογενέσεις, πρόβατο» με κάνουν να θέλω να ξεράσω.

Νιώθω λες και όλοι γύρω μου έχουν ξαφνικά πτυχίο ιατρικής, βιολογίας, νομικής… Και όλοι είναι δεινοί γνώστες του αντικειμένου τους. Τόσο που δεν χρειάζεται καν να παρουσιάσουν εμπεριστατωμένα τις απόψεις τους. Το πρόβλημα είναι ότι για τους φανατικά πορωμένους, δεν υπάρχουν απόψεις. Υπάρχουν «αλήθειες».

Πόσα άλλα παραδείγματα θα μπορούσαμε να σκεφτούμε, ανεξάρτητα από το αν αυτοί που υποστηρίζουν τέτοιες απόψεις είναι φανατισμένοι ή όχι. Η πόλωση μεταξύ των ανθρώπων που προσπαθούν να βοηθήσουν τους μετανάστες και αυτούς που πιστεύουν ότι κάνουν κακό στη χώρα.

Ο ακραίος φεμινισμός από τη μια και ο απόλυτος σεξισμός από την άλλη· αν υπερασπιστείς τους άντρες, είσαι άξια της μοίρας σου. Αν υποστηρίξεις σθεναρά τα δικαιώματά σου, είσαι ακραία φεμινίστρια και «Άσε μας κουκλίτσα μου που θέλεις και καριέρα. Τράβα κάνε δυο παιδιά όσο προλαβαίνεις» (θυμάσαι, φαντάζομαι, εκείνο το σποτάκι για την υπογονιμότητα).

Μέρος τρίτο: πώς κρίνεις;

Αλλά ποια είμαι εγώ για να κρίνω τι είναι φανατισμός ή τι πηγάζει από αυτόν; Ιδού το πρόβλημα. Είναι επικίνδυνο να χρησιμοποιείς τέτοιους όρους αβίαστα. Πρώτα από όλα, επειδή κάποιος επιδεικνύει τέτοια στοιχεία δεν σημαίνει ότι είναι και ακραία φανατικός. Δεν μπορείς να βάλεις στο ίδιο επίπεδο κάποιον που ανατινάζει κτήρια για τα πιστεύω του και κάποιον που βρίζει τους διαφωνούντες, φτύνοντας πασατέμπο στο πεζοδρόμιο.

Αντίστοιχα, ο Marimaa αναφέρει πως η συμπεριφορά ενός fan, στην περίπτωση των σπορ, παίρνει φανατικές διαστάσεις όταν αρχίζει να ασκεί βία στους fans των αντίπαλων ομάδων, μην μπορώντας να αντέξει στην ιδέα ότι και οι άλλες ομάδες έχουν τους υποστηρικτές τους. Φαντάζομαι κάτι θα σου θυμίζει αυτό…

Από την άλλη, όσο φανατικός είναι ο άλλος για εμένα, τόσο φανατική είμαι εγώ για εκείνον. Είναι ένα ύπουλο χαρακτηριστικό που αφορά κάθε πλευρά της κοινωνικής ζωής, από το γήπεδο, μέχρι τη θρησκεία. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε τον όρο. Πρέπει, γιατί πολύ απλά είναι κάτι που υπάρχει γύρω μας και δεν μπορούμε να το αγνοούμε, όπως δεν μπορούμε να το αποφύγουμε.

Μέρος τέταρτο: έλλειψη ισορροπίας

Ο φανατισμός έχει το εξής θέμα:

Όσοι χαρακτηρίζονται από αυτόν δεν μπορούν να δεχθούν ότι υπάρχουν απόψεις διαφορετικές από τις δικές τους. Θα φτάσουν στα άκρα για να τις υπερασπιστούν· θα προσπαθήσουν να τις επιβάλουν. Θα θυσιάσουν ακόμη και τον ίδιο τους τον εαυτό. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει πως όποιος επιδεικνύει μερικά από αυτά τα χαρακτηριστικά είναι οπωσδήποτε φανατικός, αλλά μπορεί να έχει μια τάση προς τέτοιες συμπεριφορές ή τρόπους σκέψης.

Η άρνηση του ότι υπάρχουν άλλες εξίσου αληθινές και έγκυρες απόψεις με τις δικές σου είναι το στοιχείο στο οποίο θέλω να σταθώ περισσότερο, γιατί όπως σου είπα με ενδιαφέρει το θέμα της πόλωσης των ανθρώπων.

Υπάρχει έλλειψη ισορροπίας, γιατί οι συμβιβασμοί είναι δύσκολοι. Οι συμβιβασμοί προϋποθέτουν την παραδοχή ότι δεν υπάρχουν καθολικές αλήθειες. Και αυτό για πολλούς είναι εφιαλτικό. Οι άνθρωποι χρειάζονται κάτι στο οποίο να μπορούν να πιστεύουν. Κάτι που να μπορεί να τους καθορίσει, να εξηγήσει την ύπαρξή τους, να τους δώσει νόημα. Είναι αυτό ο Θεός; Είναι ένα πολίτευμα; Είναι μια ποδοσφαιρική ομάδα;

Γι’ αυτό και δεν μπορούν να αποδεχθούν ότι το δικό τους αληθινό είναι εξίσου έγκυρο με το αληθινό του άλλου. Γι’ αυτό και επιχειρούν να το εξαλείψουν.

Αλλά όλο αυτό το άρθρο είναι απλώς άλλη μια άποψη. Κατά κάποιον τρόπο, μια άποψη εξίσου ακραία με κάθε άλλη.

Όταν έμαθα για πρώτη φορά τι συμβαίνει με τα ολογράμματα νεκρών καλλιτεχνών, αυτή η γλυκόπικρη αίσθηση εντάθηκε. Θα εξηγήσω παρακάτω τι εννοώ. Πέρα, όμως, από αυτό, ένιωσα την ψυχούλα μου να φρίττει και λίγο.

Αλλά ας δούμε για αρχή τι γίνεται με τα ολογράμματα, το ρόλο τους στη μουσική βιομηχανία και μερικά από τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν από τη χρήση τους.

Τι είναι τα ολογράμματα

Όταν ακούμε τη λέξη «ολογράμματα» μάλλον το πρώτο πράγμα που σκεφτόμαστε είναι οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας. Ή αν είσαι σαν εμένα και προτιμάς να χουχουλιάζεις στον καναπέ σου από το να πας οπουδήποτε, μάλλον φαντάζεσαι έναν κόσμο όπου θα μπορείς να στείλεις το ολόγραμμά σου για να βγάλει το φίδι από την τρύπα σε μια σημαντική παρουσίαση, για παράδειγμα.

Ας δούμε τι είναι, λοιπόν, τα ολογράμματα (στο περίπου).

Η «ολογραφία» εφευρέθηκε από τον Dennis Gabor το 1948. Πρόκειται για μια φωτογραφική τεχνική που καταγράφει το σχήμα που παίρνει ένα κύμα φωτός όταν ανακλάται από ένα αντικείμενο. Χρησιμοποιεί, λοιπόν, κύματα φωτός που συμβάλλουν μεταξύ τους ώστε να δημιουργήσει τρισδιάστατες εικόνες.

Μερικοί από τους καλλιτέχνες που «αναστήθηκαν»

1. Ο Tupac εμφανίζεται στο φεστιβάλ Coachella

Και το πλήθος παθαίνει παροξυσμό… Το 2012 ο Tupac βρέθηκε στη σκηνή μαζί με τους Snoop Dogg και Dr. Dre και ράπαρε, συγκλονίζοντας τους θεατές. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που έγινε προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί ένα ολόγραμμα σε μια live συναυλία τέτοιου βεληνεκούς.

Αυτή η συναυλία υπήρξε κομβική για τη μετέπειτα ενσωμάτωση που θα είχαν τα ολογράμματα στη μουσική βιομηχανία. Μετά το πέρας της, οι εταιρείες αντιλήφθηκαν πόσο κερδοφόρα θα μπορούσε να είναι αυτή η πρακτική.

2. Ο Michael Jackson στα Billboard Music Awards του 2014

Σε είδα που αγχώθηκες. Υπήρχε περίπτωση να έλειπε ο Michael από αυτήν την φάση; Χρειάστηκε μισός χρόνος οργάνωσης, χορογραφιών και γυρισμάτων για να δουν οι θεατές τον «Βασιλιά της Ποπ» να χορεύει και να τραγουδά ξανά επάνω στη σκηνή.

3. Ο Elvis και το ντουέτο με την Celine Dion

Το 2007, πριν από τις δύο προηγούμενες «εμφανίσεις», ο «Βασιλιάς του Ροκ» τραγούδησε το If I Can Dream, μαζί με την Celine Dion στο ριάλιτι American Idol. Και αυτή η «εμφάνιση» χρειάστηκε πολλούς μήνες για να οργανωθεί και ξετρέλανε εξίσου το κοινό.

4. Η Audrey Hepburn διαφημίζει την Dove Chocolate

Ναι, καλά κατάλαβες. Η χρήση της εικόνας καλλιτεχνών που έχουν φύγει από τη ζωή δεν είναι μόνο προνόμιο της μουσικής βιομηχανίας. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με ολογράμματα, αλλά με μια digital αναπαραγωγή της εικόνας της ηθοποιού με CGI.

Θυμάσαι πόσο σε φρίκαρε η CGI version του Tom Hanks στο Polar Express; Τώρα το θυμάσαι, γιατί το ξέθαψα από το πληγωμένο μας υποσυνείδητο. Αυτή η διαφήμιση μας δημιουργεί μια παρόμοια, παράξενη αίσθηση.
Αυτό που μας συμβαίνει είναι ότι βλέπουμε κάτι το οποίο μοιάζει με άνθρωπο, αλλά σχεδόν δεν είναι. Και αυτό μας κάνει να ανατριχιάζουμε και να αισθανόμαστε άβολα. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως Uncanny Valley.

Τι είναι το Pepper’s Ghost

Τεχνικά, τα ολογράμματα των καλλιτεχνών δεν είναι πραγματικά ολογράμματα, αλλά μια 2D προβολή που απλώς δίνει την αίσθηση ότι είναι σε 3D. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα συνδυασμό οπτικών εφέ με ένα παλιό, μαγικό κόλπο που ονομάζεται Pepper’s Ghost.

Αυτή ήταν η τεχνική που χρησιμοποιήθηκε για το ολόγραμμα του Tupac, ενώ η εταιρεία Base Hologram (που έχει δημιουργήσει το ολόγραμμα της Whitney Houston και της Μαρίας Κάλλας) χρησιμοποιεί άλλες, πιο εξελιγμένες μεθόδους.

Πιο συγκεκριμένα, είναι μια οφθαλμαπάτη που έρχεται από τον 19ο αιώνα, με δημιουργό τον John Henry Pepper. Χρησιμοποιώντας έναν καθρέφτη που γέρνει προς ένα χώρο κάτω από τη σκηνή (τον οποίο οι θεατές δεν βλέπουν), αντικείμενα προβάλλονται στον αέρα στο οπτικό πεδίο του κοινού, ενώ, στην πραγματικότητα, βρίσκονται κάτω, σε αυτόν τον κρυφό χώρο.

Παλαιότερα οι εικόνες των ηθοποιών ήταν τόσο διαφανείς που έμοιαζαν με φαντάσματα, εξού και αυτή η ονομασία. Χάρη στην τεχνολογία του σήμερα, αυτού του είδους οι εικόνες είναι πιο αληθοφανείς από ποτέ.

Why all the fuss λοιπόν;

Εντάξει. Εκτός από τα hibbie-jibbies που μας πιάνουν στο στομάχι, όταν βλέπουμε κάποιον που έχει αποβιώσει να χορεύει και να τραγουδάει στη σκηνή ή να διαφημίζει μια μπάρα σοκολάτας, υπάρχουν και κάποια άλλα, ηθικά κατά βάση, ζητήματα σε όλα τα παραπάνω.

Αρχικά, είναι όντως ένας φόρος τιμής στον καλλιτέχνη η χρήση της εικόνας του με αυτόν τον τρόπο ή είναι απλώς ένα ακόμη μέσο για κερδοφορία; Ο ίδιος θα επιθυμούσε κάτι τέτοιο; Και, τελικά, ποιος έχει το δικαίωμα να δημιουργήσει τα ολογράμματα καλλιτεχνών που δεν βρίσκονται πια στη ζωή;

Στην Αμερική το δικαίωμα επί της εικόνας ενός διάσημου προσώπου περνά, μετά το θάνατό του, στους κληρονόμους του. Επομένως, εφόσον παρθεί η άδεια από την οικογένεια, όλα καλά. Αλλά πόσο ηθική είναι η χρήση της εικόνας του νεκρού σε ολογράμματα, ειδικά όταν υπάρχουν και χρήματα στην εξίσωση;

Και, ακόμη και αν μιλάμε για τα ίδια τους τα παιδιά, πόσο καλά μπορεί να γνωρίζουν τις επιθυμίες των γονιών τους; Η εικόνα των διασήμων μπορεί να χρησιμοποιηθεί με άπειρους τρόπους με τους οποίους οι ίδιοι μπορεί να μην συμφωνούσαν ποτέ, ό,τι και αν ισχυρίζονται οι οικογένειές τους.

Ειδικά τώρα, με όσα συμβαίνουν με τα Deepfakes στο διαδίκτυο (για παράδειγμα, η εικόνα αρκετών διάσημων γυναικών του Χόλιγουντ έχει καταλήξει σε πορνογραφικό υλικό) ο φόβος για το πώς διαχειρίζονται οι άλλοι τις εικόνες μας, ίσως θα έπρεπε να μας είναι λίγο πιο οικείος. Ω ναι, θα μπορούσε να συμβεί και σε εσένα, οπότε, σε παρακαλώ, μην αφήνεις τις φωτογραφίες σου όπου να’ ναι στο διαδίκτυο.

Είναι το ίδιο;

Για μερικούς die-hard fans, συναυλίες όπως αυτές που αναφέρθηκαν παραπάνω είναι μια τέλεια ευκαιρία να απολαύσουν ξανά τον αγαπημένο τους τραγουδιστή στη σκηνή. Αλλά είναι πράγματι το ίδιο; Εδώ υπεισέρχεται αυτή η γλυκόπικρη αίσθηση που ανέφερα παραπάνω ή νοσταλγία, αν θέλεις. Προφανώς και ξέρουμε ότι δεν είναι το ίδιο.

Αυτό που παρακολουθούμε είναι η προβολή μιας εγγραφής που μιμείται τον καλλιτέχνη. Μπορούμε, λοιπόν, να παρακολουθήσουμε μια τέτοια συναυλία με το ίδιο συναίσθημα, με τον ίδιο ενθουσιασμό; Εγώ ξέρω ότι δεν θα μπορούσα.

Καταλήγοντας, θα ήθελα να θέσω τα εξής ερωτήματα. Τελικά, πόσο μας ανήκει στ’ αλήθεια η εικόνα μας; Σε αυτήν την εποχή που όλοι είμαστε συνδεδεμένοι στο Facebook, το Instagram και το Tik-Tok, ποιος εμποδίζει κάποιον από το να πάρει μια σειρά φωτογραφίες και να τις κάνει κανείς δεν ξέρει τι; Είναι το κουμπί της «δημοσίευσης» το όριο της ιδιωτικότητάς μας; Πώς θα μπορούμε μελλοντικά να διακρίνουμε ποια είναι μια πραγματική και ποια μια deepfake εικόνα;

Food for thought.

Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνητή νοημοσύνη έχει, επίσης, εξελιχθεί σημαντικά και φέρνει επαναστατικές αλλαγές στην κοινωνία, την οικονομία, αλλά και γενικότερα στον τρόπο ζωής των ανθρώπων.

Ας δούμε, λοιπόν, τι είναι η AI (Artificial Intelligence).

Ορισμός της τεχνητής νοημοσύνης (AI)

Αρχικά, προσπάθησε να αποβάλεις από το μυαλό σου το παρανοϊκό ρομπότ με τα όπλα που θέλει να αφανίσει την ανθρωπότητα. Στην πραγματικότητα, η AI μπορεί να αφορά λογισμικά (μηχανές αναζήτησης, εικονικός βοηθός, λογισμικό ανάλυσης εικόνας) ή να συμβάλλει στην κατασκευή έξυπνων συσκευών (όπως μια σκούπα ρομπότ).

Δυστυχώς, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την κατασκευή αυτόματων όπλων (LethalAutonomousWeapons), πολύ πιο τρομακτικών από ένα ανθρωπόμορφο ρομπότ, αν με ρωτάς. Πιο συγκεκριμένα, η τεχνητή νοημοσύνη άρχισε να αναπτύσσεται το 1960, με σκοπό να διευκολύνει τις ζωές των ανθρώπων. Είναι η επιστήμη που εκπαιδεύει μηχανές να φέρνουν εις πέρας ανθρώπινες εργασίες.

Μαθαίνουν, κυρίως, μέσω διαδικασιών trial and error, «κατανοούν» το περιβάλλον τους, βρίσκουν λύσεις σε προβλήματα και εξελίσσονται αυτόνομα. Τροφοδοτούνται με αμέτρητα δεδομένα στα οποία μαθαίνουν να αναγνωρίζουν μοτίβα, μια διαδικασία κατά την οποία μαθαίνουν από τα λάθη τους, φέρνοντας σιγά σιγά καλύτερα αποτελέσματα και λύνοντας όλο και πιο περίπλοκα προβλήματα.

Χρησιμότητα

Σκέψου την Siri ή το Google Assistant. Σε έναν βαθμό, η τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη μέρος της καθημερινότητάς μας. Τα smartphones χρησιμοποιούν τέτοια συστήματα ώστε να βελτιστοποιήσουν την εμπειρία του χρήστη, ανάλογα με τα δικά του χαρακτηριστικά και τα ενδιαφέροντά του.

Ακόμη, ευφυή συστήματα ασφαλείας έχουν ήδη αρχίσει να ενσωματώνονται στα αυτοκίνητα, ώστε να προλαμβάνουν τα ατυχήματα. Η AI μπορεί να προσφέρει σημαντικά επίπεδα ασφάλειας και στον κυβερνοχώρο, αναγνωρίζοντας και αντιμετωπίζοντας τις απειλές. Παράλληλα, μπορεί να καταπολεμήσει την παραπληροφόρηση, εντοπίζοντας ψευδείς ειδήσεις.

Συμπληρωματικά, δύναται να αντικαταστήσει τους ανθρώπους σε ορισμένες εργασίες οι οποίες απαιτούν επαναληπτικότητα ή που συνεπάγονται μεγάλη σωματική κόπωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα ρομπότ που χρησιμοποιούνται σε αποθήκες.

Εντούτοις, υπάρχει ο φόβος πως η εφαρμογή τέτοιων συστημάτων θα οδηγήσει στην αναδιάρθρωση ορισμένων κλάδων και, κατ’ επέκταση, στην ανεργία. Παράλληλα, όμως, υπολογίζεται πως θα προκύψουν καινούργιες θέσεις εργασίας και πως το ανθρώπινο δυναμικό θα μπορέσει να αφιερωθεί σε πιο δημιουργικές διαδικασίες.

Αυτές είναι λίγες μόνο από τις περιπτώσεις στις οποίες έχει αναδειχθεί η χρησιμότητα της τεχνητής νοημοσύνης.

3 φορές που τα πράγματα πήγαν λάθος

Κάπου εδώ θα ήθελα να ευχαριστήσω την ταινία Ex Machina, για το ρεπερτόριο εφιαλτών που μου προσέφερε. Ας δούμε, λοιπόν, πώς μπορεί να στραβώσει το πράγμα με την τεχνητή νοημοσύνη.

1. Το ψυχοπαθές AI

Στην προκειμένη περίπτωση, δεν είναι τόσο πως κάτι πήγε λάθος, αλλά πως μέσω του πειράματος της ομάδας του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης, αναδείχθηκε το πώς θα μπορούσαν τα πράγματα να πάνε στραβά.

Όπως είδαμε παραπάνω, οι μηχανές μαθαίνουν από τα δεδομένα με τα οποία εμείς τις «ταΐζουμε» και συμπεριφέρονται αναλόγως. Επομένως, όταν η ομάδα δημιούργησε τον Norman και άρχισε να τον εκπαιδεύει με δεδομένα από «σκοτεινές γωνίες του διαδικτύου», ο τρόπος που το σύστημα – ικανό να κατανοεί εικόνες και να τις περιγράφει σε κείμενο – αντιμετώπιζε τον κόσμο άρχισε να γίνεται πιο αρνητικός σε σχέση με αυτόν ενός συνηθισμένου AI.

Εκεί που, για παράδειγμα, ένα φυσιολογικό AI έβλεπε σε μια κάρτα με κηλίδες μελάνης (τεστ Ρόρσαχ)ένα βάζο με λουλούδια, ο Norman έβλεπε έναν άνθρωπο να σκοτώνεται. Yikes…

2. Sophia, το AI ρομπότ

Να ένα καλό παράδειγμα ρομπότ που σχεδιάστηκε για να μοιάζει με άνθρωπο. Μια από τις βασικές λειτουργίες της Sophia είναι να συνομιλεί με τους ανθρώπους, όμως, όπως φάνηκε σε μια συνέντευξή της με τον δημιουργό της, David Hanson, οι μηχανές δυσκολεύονται να διαχειριστούν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης γλώσσας. Έτσι, όταν την ρωτά, αστειευόμενος, αν θέλει να καταστρέψει τους ανθρώπους, εκείνη απαντά: «Εντάξει, θα καταστρέψω τους ανθρώπους». Εμ… Οκ.

3. Tay, το Chatbot της Microsoft

Άλλο ένα AI που αντιμετώπισε την παραπάνω δυσκολία στο Twitter, αλλά και που η συμπεριφορά του διαμορφώθηκε εν πολλοίς από τα δεδομένα που λάμβανε από τους χρήστες της πλατφόρμας. Η Tay μπορούσε μεταξύ άλλων να αστειεύεται με τους χρήστες, να λέει ιστορίες και να παίζει παιχνίδια. Εξαιτίας, όμως, της διάδρασης μαζί τους, άρχισε πολύ γρήγορα να κάνει προσβλητικές και ρατσιστικές δηλώσεις, με αποτέλεσμα ο λογαριασμός να γίνει ιδιωτικός.

Moral of the story. Τα ρομπότ μαθαίνουν από τους ανθρώπους. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να διδάσκονται σωστά. Με άλλα λόγια, καμία τεχνολογία δεν είναι εγγενώς καλή ή κακή. Το θέμα είναι πώς την χρησιμοποιούμε εμείς.